بیماری های کانال گوش

بیماری های کانال گوش: علل، علائم و روش های درمانی پیشرفته

کانال گوش خارجی بخش مهمی از سیستم شنوایی انسان است که به شکل یک لوله از گوش خارجی تا پرده گوش کشیده می شود. این کانال معمولاً به دلیل وجود پوست و غدد چربی، محیطی مرطوب و حساس است. بیماری های مختلفی می توانند کانال گوش را تحت تاثیر قرار دهند که رایج ترین آن ها شامل عفونت ها، التهاب ها و آسیب های پوستی می باشند. این بیماری ها ممکن است به دلیل عوامل مختلفی مانند عفونت های باکتریایی یا قارچی، وارد شدن آب آلوده، آسیب به پوست گوش یا استفاده از وسایل غیر بهداشتی ایجاد شوند. عوارض این بیماری ها می تواند شامل درد شدید، کاهش شنوایی، ترشح چرکی یا خونی از گوش و در برخی موارد، عفونت های مزمن و پیچیده باشد.

جدول : بیماری های شایع کانال گوش خارجی

انواع بیماری های گوش چیست؟

درماتیت چیست؟

درماتیت سبورئیک رایج ترین نوع درماتیت است که بر روی کانال گوش خارجی اثر می گذارد و معمولا با خارش مزمن، خشکی، پوسته شدن پوست در حفره کونکا و در دیواره خارجی کانال گوش خارجی آشکار می شود. اغلب سرومن کاملا یا تقریبا کامل وجود ندارد. علاوه بر درگیری کانال گوش،  غالبا پوست سر، ابرو و چروک پشت لاله با پوسته های ظریفی درگیر می شوند. بیماری مهم است، نه تنها به خاطر اینکه خارش فرد را آزار می دهد بلکه به خاطر اینکه تحریک مزمن پوست کانال خارجی اثر آن را به عنوان سدی در برابر عفونت کم می کند. بیماران با درماتیت مزمن بیشتر ازجمعیت نرمال مشکوک به اتیت باکتریایی خارجی مزمن هستند. در بسیای از بیماران با اتیت خارجی راجعه، کانال خارجی گوش خشک، پوسته پوسته و خارش دار است.
در بعضی بیمارانی که سال ها مشکل کمی با قرمزی پراکنده ای که هفته ها تا ماه ها طول می کشد دارند، بیماری غیر قابل پیش بینی است.

اتیت حادخارجی چیست ؟ 

اتیت حاد باکتریایی خارجی، عفونت کانال و قسمتی از لاله است. این اختلال نسبتا شروع ناگهانی دارد و به وسیله درد شدید محدود شده به کانال گوش خارجی تشخیص داده می شود. یک مشخصه مهم تشخیصی حساسیت شدید هر گونه حرکت در لاله و بافت های اطراف کانال گوش خارجی است. چنین تندرنس هایی در تشخیص اتیت خارجی از اتیت مدیای حاد کمک کننده خواهد بود.

درد اتیت مدیای حاد حتی با حرکت شدید لاله هم متاثر نمی شود. قرمزی ممکن است وجود داشته باشد، و در موارد شدید ممکن است ادم Subepithelial  به اندازه کافی باشد که موجب رنگ پریدگی  بافت های سطحی گردد. معاینه فیزیکی اگزودای چرکی مخاطی که اغلب رقیق و کم است و در کانال گوش خارجی تجمع می یابد را نشان می دهد. این امر با تورم بافت کانال گوش و چرک و خون مشخص می شود. در بسیاری از موارد معاینه کامل پرده به دلیل تندرنس شدید و تورم زیاد کانال امکان پذیر نیست. تب، بی حالی، وسایرعلائم عفوت سیستمیک به ندرت وجود دارد.

درمان روند این بیماری شامل خارج کردن بافت آسیب دیده و مواد چرکی، رساندن عوامل اسیدی کننده و ضد باکتری به موضع و درمان باکتریایی سیستمیک می باشد. فرایندی که در آن آنتی بیوتیک ها و کورتیکواستروئیدها مثل سیپروفلوکساسین و دگزامتازون با هم ترکیب می شوند.

در مطالعات کنترل شده مشخص شده که استفاده از آنتی بیوتیک های موضعی به تنهایی بسیارموثراست و باید در اکثر موارد، در ابتدای لیست درمان قرار گیرند. در کانال خارجی که در اثر ورم بسته شده باشد، می توان یک فتیله کوچک قرار داد. فتیله از مواد قابل بسطی ساخته شده که می تواند دارو را به داخل کانال ببرد. هنگامی که میزان زیادی دبری مخاط چرکی در کانال جمع شده باشد، پاکسازی مکانیکی دبری ها با استفاده از میکروسکوپ جراحی وساکشن برای مدیریت موفق این امر، لازم و ضروری است. در موارد شدید، ممکن است نیاز باشد که چنین پاکسازی هر روز یا یک روز در میان انجام شود.

نکته:
 از ورود عمدی آب به گوش بیماران دیابتیک حتی برای خارج کردن سرومن، خودداری کنید. این امر به تسهیل رشد باکتری می انجامد که در بیماران دیابتیک که مستعد عفونت هستند می تواند به اتیت خارجی نکروزان منجر شود.

اتیت قارچی خارجی چیست ؟ 

قارچ های بسیار متنوعی در کانال گوش نرمال وجود دارد. اغلب ارگانیسم های قارچی در اپی تلیوم پوسته پوسته شده، سرومن یا دبری چرکی مخاطی خشک شده ازعفونت باکتریایی قبلی رشد می کند. اتیت قارچی خارجی واقعی با ورود عوامل قارچی به بافت نامتداول است و در افرادی که به طور معنا داری ضعف ایمنی دارند محدود می باشد. اتیت قارچی خارجی در مناطق گرم و شرجی استوایی می تواند شایع و مشکل ساز باشد، جایی که قارچ ها در گرما و رطوبت آن بیشترند. به علاوه، افراد سالمی که در معرض درمان طولانی مدت با آنتی میکروبهای سیستمیک یا آنتی بیوتیک های موضعی قرار دارند، ممکن است برای رشد عفونت قارچی در کانال گوش پرخطر باشند.
این امر نگرانی معمولی در بچه هایی است که درمان تیمپانوستومی ( قرار دادن تیوب ) را برگزیدند واز آنتی بیوتیک های موضعی گوش با درجات مختلف برای ترشح بعد از عمل استفاده می کنند. مدارک اخیر نشان می دهد که آنها ممکن است در خطر ترشح مزمن در اثر عفونت قارچی باشند. اکثر اتیت های قارچی که از نظر کلینیکی مهمند به وسیله کاندیدا یا آسپرژیلوس ایجاد می شوند.
اغلب بیماران از خارش مداوم، ترشح، درد، اختلال شنوایی یا احساس انسداد شکایت می کنند. درمان با ادامه آنتی بیوتیک تراپی، پاکسازی گوش، خارج کردن اجسام خارجی مثل تیوب و استفاده از آنتی سپتیک صورت می گیرد. عوامل اسیدی کننده هم می توانند مفید باشند چون قارچ ها بهPH  محیط حساسند. گاهی اوقات به خصوص در افراد با ضعف ایمنی استفاده از ضد قارچ های سیستمیک یا موضعی ممکن است لازم باشد.

اتیت خارجی بد خیم چیست؟ 

اتیت خارجی بدخیم (MOE) استئومیلیت استخوان تمپورال و قاعده جمجمه است که هر چند زندگی نادری دارد بیماری تهدید کننده ای است که از کانال گوش شروع می شود و به قاعده استخوان جمجمه حمله می کند. این بیماری اغلب با بیماران دیابتیک مسن که کنترل قند خون ضعیفی دارند، مرتبط است اما در بیماران با HIV یا سایر شرایط ضعف ایمنی می تواند رشد پیدا کند. سودوموناس تقریبا علت همه موارد MOE در دیابتی هاست. عفونت قارچی در افراد با نقص ایمنی می تواند عامل عفونت باشد.

میکروشیا/ آنوشیا یا آترزی گوشی مادرزادی چیست؟ 

آترزی گوشی مادرزادی می تواند لاله، کانال، فضای گوش میانی یا استخوانچه ها را شامل شود. چنین بدشکلی هایی می تواند به تنهایی یا در ارتباط با مناطق دیگر یا بد شکلی های جزیی رخ دهد. انواع متفاوتی از سندرم های مرتبط با بد شکلی های گوش شناخته شده اند. بد شکلی های گوش خارجی و میانی تقریبا یک در هر 10000 تا 20000 تولد است.
بدشکلی های یک طرفه  4 برابر دو طرفه رواج دارد. به دلیل اینکه رشد جنینی گوش قبل از 28 هفتگی بارداری پایان می یابد، صدمات اواخر بارداری تاثیر گوشی ندارند. از آنجایی که قسمت های گوش خارجی ( کانال گوش خارجی ) و گوش میانی از زیر بنای جنین شناسی یکسانی ایجاد می شوند ، اغلب بدشکلی های گوش میانی و کانال گوش به هم مرتبطند. خوشبختانه، با این حال، حلزون، مجاری نیمدایره و عصب 8 به ندرت متاثر می شوند. اغلب افراد با آترزی مادرزادی گوش عملکرد سیستم حسی – عصبی شنوایی شان نرمال است. مسیر آناتومیکی عصب صورتی اغلب در بد شکلی های گوش و استخوان تمپورال تغییر می کند، اما عملکرد عصب صورتی به ندرت تحت تاثیر قرار می گیرد. اغلب یک صفحه استخوانی جایگزین پرده می شود و انواع بسیاری از بدشکلی ها و دفرمیتی های استخوانچه ای ممکن است وجود داشته باشند.

در صورتی که بد شکلی آشکار در لاله رخ دهد، آتروزی معمولا فورا و اغلب در روز تولد تشخیص داده می شود. بدشکلی لاله در صورتی که کانال خارجی کاملا وجود نداشته باشد، آنوشیا و در صورتی که بقایایی بر جا گذاشته باشد، میکروشیا نامیده می شود. اگر لاله نرمال باشد تشخیص تنگی یا آترزی کانال گوش ممکن است برای سال ها به تاخیر بیفتد. بررسی فیزیکی باید دنبال آنومالی های دیگر باشد و شامل ارزیابی میکروسکوپی گوش مقابل وارزیابی عملکرد عصب صورتی می باشد. اگر کانال گوش در سمت متاثر وجود داشته باشد ارزیابی تنگی یا آترزی میانی مهم است. این امر ممکن است در بچه های کوچک سخت باشد و نیازمند بررسی های رادیوگرافیک باشیم.

 در ارزیابی اولیه، تعیین صحیح آستانه شنوایی از بررسی های رادیوگرافیک مهم تر است. انجام تست ABR از هر دو نوع AC و BC اساسی است زیرا توان بخشی شنوایی باید مدت ها قبل از کاندیداتوری جراحی صورت گیرد.برای آشنایی با ادیوگرام به صفحه ادیوگرام چیست مراجعه کنید

در کودکی که در گیری یک طرفه دارد ارزیابی های بیشتر ممکن است تا 5-6 سالگی به عقب بیفتد. با این حال، تقویت باید هنگامی که درگیری دو طرفه کشف شود یا هر گونه سوالی در رابطه با شنوایی ایجاد شود، سریعا در دسترس قرار گیرد. گزینه های در دسترس، شامل استفاده از تقویت کننده های مرسوم است، سمعک BC خارجی و کاشته شده.
ترمیم کانال خارجی،پرده و فضای گوش میانی به وسیله تکنیک های جراحی متفاوت انجام می شود. اینکه کدام بیمار بیشترین پتانسیل را برای موفقیت در عمل جراحی دارد، بر پایه یافته های متفاوت آناتومیکی با یک CT بستگی دارد. نتایج مطلوب در افراد با شدت ابنورمالی کمتر محتمل تر است. جراحی موفق است که SRT بعد از عمل 25 تا 15 دسی بل HL باشد. هر چند ترمیم اترزی یک طرفه در گذشته بحث انگیز بوده است، در بچه ها و خانواده های ( والدین ) واقع بین درباره نتایج بعد ازعمل خوب در نظر گرفته می شود و در این موارد ترمیم جراحی ممکن است صورت گیرد. دشواری عمل، آسیب به عصب صورتی را در شرایط نادر محتمل می سازد. همچنین کاهش شنوایی حسی عصبی در 15% موارد، عدم  بسته شدن فاصله راه هوایی استخوانی در کمتر از 30% و انسداد مجدد کانال گوش ممکن است اتفاق بیفتد.

ترمیم جراحی آنوشیا یا میکروشیا زودتر از آترزی کنترل می شود. این امر با جراحی زیبایی صورت زمانی که بیمار به سنی برسد که اندازه دنده او برای پیوند درچارچوب گوش خارجی جدید کافی باشد، استفاده می شود.

ترومای آکوستیک چیست؟ 

ترومای آکوستیک نوعی خاص از کم شنوایی است که در اثر قرار گرفتن در معرض صداهای بسیار بلند – چه ناگهانی و چه مداوم – ایجاد می شود. نمونه های شایع این صداها شامل انفجارها، شلیک گلوله یا موسیقی با حجم بسیار بالا هستند.
این نوع آسیب می تواند به صورت تدریجی یا ناگهانی بروز کند و در موارد شدید، منجر به کم شنوایی دائمی شود.

آسیب صوتی معمولاً زمانی رخ می دهد که فرد در معرض صداهایی با شدت بیش از ۱۶۰ دسی بل قرار بگیرد؛ این نوع صداها معمولاً همراه با افزایش ناگهانی فشار بارومتریک، مانند انفجارها، دیده می شوند. برای مثال، شلیک گلوله در فاصله نزدیک به گوش می تواند به کم شنوایی موقت یا حتی دائمی منجر شود، به ویژه اگر گوش محافظت نشده باشد.

استئوما واگزوستوز چیست؟ 

استئوما واگزوستوز دو ضایعه مجرای کانال هستند که می توانند رشد کنند و باعث انسداد گردند. این دو ضایعه اغلب با هم اشتباه می شوند اما هیستوپاتولوژیکی آنها کاملا متفاوت است. در کلینیک، آنها مشخصات تشخیصی جداگانه ای دارند.
اگزوستوز جوانه ای از پری استئال است که در کانال استخوانی گوش گسترش می یابد و در افرادی که در معرض آب سرد هستند، معمول است. این ضایعه اغلب متعدد و دوگوشی است و در موارد انتقالی شدید یا اتیت خارجی راجعه، نیاز به خارج کردن دارد. بر عکس، استئوما معمولا یک گوشی،  ضایعه ای پایه دار است و درمحل اتصال استخوان با غضروف کانال ایجاد می گردد. آنها به عنوان نئوپلاسم های استخوانی رایج استخوان تمپورال در نظر گرفته می شوند. موارد استفاده جراحی برای استئوما شبیه اگزوستوز است.

عفونت گوش چیست؟

عفونت گوش یکی از مشکلات شایع در میان افراد مختلف است که معمولاً به دلیل ورود باکتری ها یا ویروس ها به داخل گوش ایجاد می شود. این عفونت ها می توانند در گوش خارجی (اتیت خارجی)، میانه (اتیت میانه) یا داخلی (اتیت داخلی) رخ دهند و علائم متفاوتی مانند درد، کاهش شنوایی، ترشح از گوش و حتی تب را به همراه داشته باشند. عفونت های گوش خارجی، که به طور معمول به نام "گوش شناگر" شناخته می شوند، معمولاً به دلیل تماس با آب آلوده یا آسیب به پوست داخل کانال گوش ایجاد می شوند. درمان عفونت گوش بستگی به نوع و شدت آن دارد و معمولاً شامل آنتی بیوتیک ها، داروهای ضد التهابی، و در موارد شدیدتر، تخلیه ترشحات عفونی است. اگر عفونت به موقع درمان نشود، می تواند منجر به مشکلات جدی تر مانند افت شنوایی یا انتشار عفونت به نواحی دیگر شود.

لابیرنتیت چیست ؟

لابیرنتیت یک بیماری نادر اما جدی است که به التهاب بخش داخلی گوش، به ویژه لابیرنت (ساختار پیچیده ای در گوش داخلی که مسئول حفظ تعادل و شنوایی است) اشاره دارد. این بیماری معمولاً به دنبال عفونت های ویروسی یا باکتریایی، مانند آنفلوانزا یا عفونت های دستگاه تنفسی فوقانی، ایجاد می شود. علائم لابیرنتیت شامل سرگیجه شدید، احساس چرخش (وزوز)، تهوع، از دست دادن تعادل و کاهش شنوایی است. این بیماری می تواند باعث ایجاد مشکلات جدی در تعادل و هماهنگی بدن شود و درمان آن معمولاً شامل داروهای ضد التهاب، آنتی بیوتیک ها در صورت وجود عفونت باکتریایی و داروهای ضد تهوع است. در موارد شدیدتر، ممکن است نیاز به بستری در بیمارستان باشد. اگر درمان به موقع انجام نشود، لابیرنتیت می تواند منجر به مشکلات دائمی در شنوایی و تعادل شود.

  پاره شدن پرده گوش چیست ؟

پاره شدن پرده گوش یا پارگی پرده گوش یک آسیب شایع به گوش است که معمولاً به دلیل ضربه مستقیم، عفونت های گوش میانی، تغییرات فشار (مثل در هنگام پرواز یا غواصی) یا ورود اجسام خارجی به داخل گوش ایجاد می شود. این وضعیت می تواند منجر به درد ناگهانی، کاهش شنوایی، وزوز گوش و در برخی موارد ترشح مایع یا خون از گوش شود. اگر پارگی پرده گوش کوچک باشد، ممکن است به طور خود به خود بهبود یابد، اما در موارد شدیدتر یا اگر عفونت رخ دهد، ممکن است نیاز به درمان پزشکی مانند استفاده از داروهای آنتی بیوتیک یا جراحی باشد. درمان به موقع و صحیح می تواند از بروز مشکلات جدی تر مانند عفونت های مزمن گوش و کاهش دائمی شنوایی جلوگیری کند.

جمع بندی

کانال گوش خارجی به دلیل ساختار حساس و تماس مستقیم با محیط، مستعد ابتلا به طیف وسیعی از بیماری ها از جمله درماتیت ها، عفونت های باکتریایی و قارچی، اتیت خارجی حاد و مزمن، ضایعات استخوانی مانند استئوما و اگزوستوز، ناهنجاری های مادرزادی و حتی عفونت های خطرناک مانند اتیت خارجی بدخیم است. تشخیص به موقع، رعایت بهداشت گوش، پرهیز از دستکاری کانال گوش و مراجعه به پزشک متخصص نقش بسیار مهمی در پیشگیری از عوارض جدی مانند کاهش شنوایی، عفونت های مزمن و آسیب های دائمی دارد. آگاهی از علائم هشداردهنده و انتخاب روش درمانی مناسب می تواند سلامت شنوایی را در بلندمدت حفظ کند.

برای آشنایی با سایر بیماری های گوش، علل، علائم و جدیدترین روش های تشخیص و درمان، پیشنهاد می کنیم به دیگر مقالات تخصصی ما در سایت سر بزنید.

سوالات متداول درباره بیماری های گوش 

۱. تشخیص بیماری های گوش

تشخیص دقیق بیماری های گوش نقش بسیار مهمی در پیشگیری از عوارض جدی مانند کاهش شنوایی و عفونت های مزمن دارد. متخصصان شنوایی و گوش و حلق و بینی با استفاده از معاینات فیزیکی، تست های شنوایی، تمپانومتری، آزمایشات تصویربرداری و بررسی تاریخچه پزشکی بیمار، می توانند علت مشکلاتی مانند وزوز، درد، ترشح یا کاهش شنوایی را شناسایی کنند. تشخیص به موقع باعث می شود درمان مناسب سریع تر شروع شود و سلامت شنوایی حفظ گردد.

۲. درمان بیماری های گوش

روش های درمان بیماری های گوش بسته به نوع و شدت اختلال متفاوت هستند و ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• استفاده از داروهای آنتی بیوتیک و ضد التهاب (موضعی یا سیستمیک)

• پاکسازی و تخلیه کانال گوش در صورت تجمع دبری یا ترشحات چرکی

• درمان های ضد قارچ برای عفونت های قارچی

• جراحی های ترمیمی و زیبایی در موارد بدشکلی یا انسداد کانال گوش

• استفاده از سمعک یا تقویت کننده شنوایی در موارد کم شنوایی
  همچنین رعایت بهداشت گوش و جلوگیری از ورود آب آلوده، آسیب یا اجسام خارجی، نقش مهمی در پیشگیری و بهبود سریع تر دارد.