جرم گوش

جرم گوش چیست؟

چرا گوش ما جرم تولید می کند؟

جرم گوش که به آن موم گوش یا واکس گوش هم گفته می شود به طور طبیعی توسط غدد سرومن ساز که در پوست کانال قرار دارند ترشح می شود و نقش محافظت کننده، نرم کننده و خاصیت ضد باکتریایی دارد. فقدان جرم ممکن است منجر به خشکی گوش و خارش می شود به طور طبیعی جرم گوش با سرعتی ثابت و کم در طول روز از طرف پرده گوش به سمت خارج حرکت می کند و از کانال گوش خارج می شود. جرم گوش در قسمت عمقی کانال گوش یعنی در نزدیکی پرده گوش تولید نمی شود بلکه درنیمه بیرونی کانال گوش ترشح و ساخته شده لذا وقتی گوش را معاینه می کنیم مشاهده می کنیم که جرم در نزدیکی پرده گوش قرار دارد این بدین معناست که بیمار سعی کرده با یک جسم خارجی یا گوش پاک کن جرم گوشش را خارج کند که مقداری از آن را خارج و مقداری دیگر را به داخل مجرای گوش و نزدیک پرده هدایت و انباشته کرده است.

 پیشنهاد مطالعه:دلایل خارش گوش

چه چیزی باعث ایجاد جرم گوش می شود؟

دو نوع غده مختلف وجود دارند که جرم گوش را در یک سوم بیرونی مجرای گوش تولید می کنند. ترشحات این دو نوع غده(apocrine و sebaceous) همراه با سلول های مرده پوست و مو، ماده ای چسبنده  ای به نام جرم گوش را تشکیل می دهند.

انسداد جرم گوش چیست؟

هنگامی که جرم گوش بیش از حد تولید می شود، جرم گوش یا سرومن می تواند به اندازه ای ایجاد شود که کانال را مسدود کند. اگر جرم کانال را به طور کامل مسدود کند می تواند باعث کم شنوایی شود.

علائم و نشانه های تجمع موم گوش:

اگر احساس پری درگوش داشته باشید، ممکن است دچار انسداد جرم گوش شده باشید، یا در صورت انسداد ممکن است احساس گرفتگی در گوش وجود داشته باشد. خارش، وزوز گوش (زنگ در گوش)، و گاهی اوقات سرگیجه نیز ممکن است از علائم/نشانه های جرم بیش از حد گوش باشد.

شکل ظاهری موم گوش از زرد روشن تا قهوه ای تیره متفاوت است. رنگ های تیره لزوماً نشان دهنده انسداد نمی باشد علائم تجمع جرم گوش شامل موارد زیر می باشد:

•  احساس وزوز در گوش ها
•  کاهش شنوایی ناگهانی که معمولاً موقتی است.
•  احساس پری گوش
• درد گوش
  تجمع جرم گوش بیش از حد ممکن است باعث ایجاد عفونت در گوشهای شما شود با مشاهده علائم زیر حتماً به پزشک خود مراجعه کنید.
• درد شدید در گوش ها
•  عدم فروکش کردن درد
•  ترشح از گوش
•  تب
•  سرفه کردن
•  کاهش شنوایی طولانی و مداوم
•  سرگیجه
•  بوی بد گوش

توجه به این نکته مهم است که کاهش شنوایی، سرگیجه و درد گوش دلالیل زیادی دارد که در صورت تکرار، و طولانی شدن برای بررسی علل ایجاد آن حتماً به پزشک متخصص مراجعه نمایید تا معلوم شود علائم شما به دلیل جمع شدن بیش از حد جرم است یا بر اثر عوامل دیگری به وجود آمده است.

 سایت healthdirect.gov.au درباره علائم و نشانه های تجمع موم گوش اینگونه می گوید:

Signs and symptoms of ear wax build-up include

a full feeling in the ear
earache and pain, or itchiness — usually if there is an infection
ringing noises (also known as tinnitus)
hearing problems dizziness

علائم تجمع جرم گوش عبارتند از:

• احساس پُری در گوش

• گوش درد و درد همراه با خارش (معمولاً در صورت وجود عفونت)

• صداهای زنگ زدن در گوش (تینیتوس)

• مشکل در شنیدن

• سرگیجه

درد گوش چیست؟

چه کسانی در معرض خطر انسداد جرم گوش هستند؟

کسانی که از سمعک استفاده می کنند. بدن سمعک را به عنوان یک جسم خارجی شناسایی می کند و موم بیشتری تولید می کند تا آن را بیرون بزند. اما سمعک هر روز در کانال قرار می گیرد (یا باید باشد) و به عقب رانده می شود و در برخی مواقع ممکن است جرم به قسمتی از کانال که در آن از کانال خارج نمی شود، رانده شود.
استفاده از سواب های پنبه ای(گوش پاک کن) برای «تمیز کردن» کانال ها، غدد را تحریک می کند تا جرم بیشتری تولید کنند و جرم را بیش از حد به داخل کانال فشار می دهد و در واقع انسدادی را ایجاد می کند که فرد سعی می کرد از آن جلوگیری کند.

جدول علائم تجمع جرم گوش 

رنگ جرم گوش به چه معناست؟

گاهی اوقات ممکن است متوجه تغییر رنگ جرم گوش شوید. معمولاً جای نگرانی نیست به این معنی است که ممکن است جرم گوش شما قدیمی تر یا کهنه تر باشد یا جرم گوش شما جدید تولید شده باشد.

جرم گوش سالم چگونه به نظر می رسد؟

جرم گوش معمولی برای همه کمی متفاوت به نظر می رسد اما به عنوان یک قانون کلی جرم گوش شما باید قهوه ای روشن نارنجی یا زرد باشد. از نظر قوام، افراد آفریقایی یا قفقازی تبار بیشتر احتمال دارد که جرم گوش مرطوب داشته باشد در حالی که افرادی که آسیایی تبار هستند معمولاً جرم گوش خشک دارند.

آیا جرم گوش تیره نشانة عفونت است؟

جرم گوش تیره معمولاً نشانه عفونت نیست به طور معمول در هنگام عفونت گوش از بین نشانه درد گوش ، چرک یا خون در گوش و یا تغییر در شنوایی شما می باشد. چرک یا خون در گوش ممکن است باعث تغییر رنگ جرم شما شود اگر متوجه شدید جرم گوش شما تیره تر شده است باید بررسی شود . جرم تیره گوش برای بسیاری از افراد طبیعی است . اما اگر جرم درون گوش کهنه و قدیمی باشد ممکن است رنگ آن تیره تر شود . اگر جرم گوش شما به رنگ خون وقرمزرنگ باشد ممکن است به علت وجود زخم در مجرای گوش و یا پارگی پرده گوش بر اثر ضربه و ایجاد خون ریزی در ناحیه پرده می باشد که حنماً باید به پزشک متخصص برای درمان مراجعه بفرمایید.

رنگ های مختلف جرم گوش نشانه چیست؟

جرم گوش مشکی

ممکن است این رنگ تعجب آور باشد اما معمولاً جرم های خیلی قدیمی و کهنه به این رنگ می باشد. 

جرم گوش قرمز

  دلیل جرم چون خون در مجرای گوش شما می باشد. اما اگر خیلی تیره باشد و مطمئن نیستید جرم راداخل دستمال کاغذی فشار دهید اگر رنگ زیرین روی دستمال کاغذی قرمز باشد نشانه خون می باشد.

جرم گوش قهوه ای ، زرد یازرد روشن

اینها طیف رنگ ها برای جرم گوش می باشد.

جرم گوش سفید

جرم گوش بسیار سفید و روشن نشان دهنده خشکی و پوسته شدن مجرای گوش شما می باشد که در بیماران پسوریازیس و یا دچار اگزما هستند بیشتر دیده می شود.

جرم گوش چه رنگی بد است؟

شما نباید زیاد نگران تفاوتهای جزئی در رنگ باشید زیرا رنگ جرم گوش از فردی به فرد دیگر متفاوت می باشد امّا اگر جرم گوش شما آبکی باشد و بویی متفاوت داشته باشد و قوام آن غیر عادی باشد ممکن است نشانه آسیب یا عفونت باشد که باید در اسرع وقت به متخصص مراجعه کنید.

جرم گوش در کودکان

کودکان مانند بزرگسالان به طور طبیعی جرم گوش تولید می کنند گرچه ممکن است برداشتن آن وسوسه انگیز باشد اما انجام این کار در خانه ممکن است به گوش کودک آسیب برساند اگر مشکوک هستید که گوش کودک شما جرم تولید می کند یا مسدود شده بهتر است به متخصص اطفال مراجعه کنید و متخصص با معاینه گوش در صورت نیاز جرم را از گوش کودک خارج می کند . یکی از علائمی که ممکن است والدین متوجه تجمع جرم گوش در کودک شوند بازی کردن کودک با گوش یا چسباندن بعضی از اشیاء به آن می باشد.

علل تجمع جرم گوش

در بیشتر مواقع انسداد گوش توسط جرم زمانی رخ می دهد که جرمهای تولید شده با استفاده از اشیاء مثل گوش پاک کن ، سنجاق و یا .... به سمت داخل حرکت داده می شود که به مرور زمان نزدیک پرده گوش انباشته و سفت می شود و در بعضی دیگر به علت استفاده از سمعک یا قالبهای ضدآب به صورت مداوم باعث تجمع جرم در گوش می شوند که برای برداشتن آن به پزشک باید مراجعه شود.

سایر عوامل تأثیر گذار در تجمع گوش شامل موارد ذیل می باشد:

•  استفاده از قالبهای مختلف در گوش
• قرار گرفتن در معرض رطوبت و گرد و خاک
• وجود مجاری باریک گوش و مودار
• سن
• فعالیت بیش از حد غدد جرم ساز به صورت ژنتیک

آیا تمیز کردن جرم گوش بی خطر است؟

هنگامی که جرم گوش بیش از حد تولید شود به نحوی که از خروج طبیعی آن از مجرای گوش جلوگیری شود، می تواند مجرای گوش را مسدود کند. بهتر است جرم گوش یا سرومن به طور طبیعی از کانال گوش خارج شود و فقط ورودی کانال گوش را با یک پارچه تمیز کنید.اما گاهی اوقات به یک متخصص برای برداشتن سرومن از کانال گوش نیاز است. اگر جرم خیلی خشک باشد و برای مدت طولانی در کانال بوده باشد، می تواند به دیواره کانال بچسبد.

آیا باید جرم گوشم را خودم تمیز کنم؟

راه های ایمن برای تمیزکردن جرم گوش هرگز شامل شمع گوش یا چسباندن چیزهای خارجی در گوش (مانند درمان های خانگی) نمی شود. مجرای گوش می تواند دارای قسمت هایی در سر باشد که بسیار باریک و تنگ می شود. بسیاری از اوقات، زمانی که افراد سعی می کنند جرم گوش را تمیز کنند(مثل استفاده از گوش پاک کن) بیش از آنکه مفید باشد، جرم به عمق مجرا گوش هدایت میکنند که باعث انسداد بیشتر می شود.

چگونه گوش خود را تمیز کنیم ؟

چون جرم گوش به صورت طبیعی از داخل به بیرون گوش حرکت می کند توصیه می شود که فقط لاله گوش و قسمت ابتدایی مجرا با دستمال کاغذی تمییز شود و از دستکاری بی مورد پرهیز شود.

تخلیه جرم گوش در منزل  روش های ایمن و روش های خطرناک 

جرم گوش به طور طبیعی از گوش محافظت می کند، اما اگر بیش از حد تجمع پیدا کند می تواند باعث گرفتگی، کاهش شنوایی، وزوز یا احساس پری شود. برخی روش های خانگی کاملاً ایمن و تأییدشده هستند، اما بعضی روش ها می توانند به پرده گوش آسیب جدی بزنند. در ادامه، بهترین و بدترین روش ها را به صورت شفاف توضیح داده ایم.

روش های خانگی مجاز و ایمن (تأیید شده توسط متخصصان ENT)

۱. استفاده از قطره های نرم کننده جرم گوش (ایمن ترین گزینه در خانه)

بهترین روش خانگی، استفاده از قطره های نرم کننده است:

• گلیسیرین فنوله ۱۰٪

• دئوکسی کولات سدیم

• روغن زیتون یا روغن بادام تلخ گرم شده (نه داغ!)

طرز استفاده صحیح:

• ۴ تا ۵ قطره داخل گوش بریزید.

• ۵ تا ۱۰ دقیقه به همان سمت دراز بکشید.

• روزانه ۲ تا ۳ بار، به مدت ۳ تا ۵ روز تکرار کنید.

• پس از نرم شدن، جرم معمولاً خودبه خود تخلیه می شود یا هنگام حمام می توان با شستشوی ملایم با آب ولرم (دمای بدن) آن را خارج کرد.

۲. شستشوی ملایم گوش در منزل با سرنگ ۲۰ یا ۵۰ سی سی

فقط زمانی انجام دهید که ۱۰۰٪ مطمئن هستید پرده گوش سالم است و سوراخ ندارد.

روش صحیح:

• از آب جوشیده ولرم (۳۷ درجه) یا سرم شستشو (سالین) استفاده کنید.

• سر سرنگ را داخل کانال گوش فرو نکنید.

• از فاصله ۱ تا ۲ سانتی متری، آب را با فشار خیلی کم به دیواره بالایی کانال گوش بپاشید.

• سر را به سمت مخالف خم کنید تا آب و جرم خارج شود.

• گوش را با حوله تمیز خشک کنید.

۳. مانور ساده برای خروج جرم

این روش برای جرم های نیمه سخت یا نزدیک خروجی گوش مفید است:

• فک را چند بار به جلو، عقب و طرفین حرکت دهید (مانند جویدن آدامس سفت).

• همزمان لاله گوش را به سمت بالا و عقب بکشید.

• در بسیاری از افراد، جرم بدون دخالت اضافی خارج می شود.

روش های خانگی کاملاً ممنوع و خطرناک

استفاده از وسایل یا روش های زیر می تواند موجب خراش کانال گوش، خونریزی، عفونت یا پارگی پرده گوش شود:

اجسام نوک تیز یا سخت

• گوش پاک کن

• سنجاق سر

• کلید

• خلال دندان

• هر وسیله مشابه

این وسایل جرم را به عقب هل می دهند و خطر آسیب به پرده گوش بسیار بالاست.

شمع گوش (Ear Candling)

کاملاً بی فایده و خطرناک
ممکن است باعث سوختگی، آسیب پوستی، چسبیدن موم داغ و حتی پارگی پرده گوش شود.

آب اکسیژنه غلیظ یا پراکسید هیدروژن بدون رقیق کردن

باعث تحریک، درد شدید، التهاب و آسیب مجرای گوش می شود.

ورود صابون، شامپو یا مواد شوینده

این مواد باعث تحریک، اگزما، سوزش و افزایش ریسک عفونت می شوند.

شستشو با فشار زیاد

فشار بالای آب (سرنگ یا پوآر) می تواند به راحتی باعث پاره شدن پرده گوش شود.

چه زمانی به پزشک متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه نماییم؟

هر وقت که به صورت ناگهانی احساس پری گوش و کم شنوایی کردید (مخصوصاً بعد از حمام) یا احساس خارش و وزوز گوش و درد داشتید به پزشک مراجعه نمایید پزشک گوش شما را معاینه می کند) اگر تشخیص جرم فشرده در گوش را بدهد برای شما قطره گلیسیرین تجویز می کند شما باید طی چند روز و هر روز چند بار قطره را در گوش خود بچکانید تا جرم به خوبی مرطوب و جذب شود بعد از چند روز دوباره به پزشک مراجعه نمایید. پزشک به وسیله دستگاه ساکشن یا با استفاده از آب گوش شما را شستشو می دهد.

 برای انسداد جرم گوش چه کسی را باید دید؟

برای تمیز کردن و رفع انسداد جرم گوش شما باید به متخصص گوش، حلق و بینی مراجعه نمایید.
  در کلینیک شنوایی سمعک اشراق با داشتن متخصصان شنوایی شناس و گوش، حلق و بینی بهترین خدمات را به شما ارائه میدهیم. شما میتوانید با تماس با شماره های زیر با تعیین وقت قبلی همه روزه از شنبه تا چهارشنبه به کلینیک ما مراجعه نمایید.

شماره تماس:
۷۷۷۳۳۵۵۸
0۹۱۹۸۳۷۵۰۸۵

در طول خارج کردن جرم گوش چه انتظاراتی را باید داشت؟

انواع مختلفی از تمیزکردن وجود دارد. ابزارهایی مانند کورت و انبرک را می توان برای حذف سریع بیشتر جرم استفاده کرد، به خصوص اگر هنوز انسداد کامل رخ نداده باشد. می توان از ساکشن برای بیرون کشیدن جرم استفاده کرد و یا با شستشو جرم گوش را خارج کرد.

چگونه خطر انسداد جرم گوش را کاهش دهیم؟

فقط از یک پارچه نرم و تمیز برای تمیز کردن بیرون گوش ها استفاده کنید، و مرتباً به یک متخصص شنوایی شناس مراجعه کنید و به جز محافظ شنوایی و سمعک چیزی داخل گوش نکنید!

فکر می کنید انسداد جرم گوش دارید؟

اگر گوش های شما احساس پری یا گرفتگی دارند، ممکن است دچار انسداد جرم گوش شده باشید. یک متخصص شنوایی شناسی را در نزدیکی خود پیدا کنید تا به رفع گرفتگی شما کمک کند.
    در کلینیک شنوایی اشراق با داشتن متخصصان شنوایی شناس و گوش، حلق و بینی بهترین خدمات را به شما ارائه میدهیم. شما میتوانید با تماس با شماره های زیر با تعیین وقت قبلی همه روزه از شنبه تا چهارشنبه به کلینیک ما مراجعه نمایید.

شماره تماس:
۷۷۷۳۳۵۵۸
0۹۱۹۸۳۷۵۰۸۵

سوالات متداول

 آیا می توانیم جرم گوش را در خانه برداریم؟

خیر، ممکن است با برداشتن جرم گوش با استفاده از وسایل غیر پزشکی باعث صدمه به مجرا و پرده گوش شوید. توصیه می شود که به پزشک مراجعه نمایید.

علائم تجمع جرم گوش چیست؟

احساس پری در گوش، خارش، صدای زنگ، ترشح و سرگیجه

 آیا تجمع جرم گوش باعث سر درد می شود؟

بله ممکن است در بعضی مواقع سر درد شما به علت جرم گوش باشد.

 آیا جرم گوش و یا در عدم تمیز کردن آن، باعث عفونت می شود؟

بله، چون جرم مجموعه ای از سلولهای مرده، گرد و خاک، و چربی در رطوبت است محیط مناسبی برای رشد باکتری و قارچ می باشد.

 آیا جرم گوش باعث کاهش عمر سمعک می شود؟

با توجه به اسیدیته بودن جرم گوش در صورت تمیز نکردن سمعک ها به صورت منظم و روزانه ، سمعک شما زودتر فرسوده و خراب می شود.