کاشت حلزون یا سمعک ، کدام بهتر است

کاشت حلزون بهتر است یا سمعک

سمعک ها برای اکثر افراد کم شنوا مناسب می باشند اما برای افرادی ناشنوا یا با کم شنوایی عمیق کاشت حلزون گزینه ی بهتری می باشد. سمعک و کاشت حلزون بهترین بازدهی را برای افراد با کم شنوایی حسی عصبی دارند. به این معنی که افراد با این کم شنوایی در گوش داخلی و مسیرهای عصبی دچار مشکلات و صدماتی شده اند که این صدمات برگشت ناپذیر می باشد و بسته به شدت این صدمات درجات مختلفی از کم شنوایی در افراد ایجاد شده که با انجام آزمایش های تخصصی شنوایی سنجی، میزان آن مشخص می شود.

نوع کم شنوایی حسی عصبی عمومی ترین مشکل رایج در بین انواع کم شنوایی در دنیا می باشد.

سوال متداولی که بین اکثر افراد که شنواییشان کاهش یافته این است که کاشت حلزون بهتر است یا سمعک ؟ برای درمان کم شنوایی سمعک وسیله ای است که در پشت یا داخل گوش توسط متخصص شنوایی قرار داده می شود و قابلیت گذاشتن و برداشتن توسط کاربر را دارد سمعک ها باقی مانده شنوایی را تقویت می کند و برای افرادی با کم شنوایی ملایم تا عمیق مفید می باشد.

اما کاشت حلزون برای افرادی که سمعک برای آن ها مفید نمی باشد (کم شنوایی آن ها عمیق بوده یا کاملاً ناشنوا می باشند) توسط متخصص و جراح گوش و حلق و بینی بعد از یک عمل جراحی 2 تا 4 ساعته در داخل استخوان جمجمه کاشته می شود و مستقیماً با استفاده از ایمپالس های الکتریکی عصب شنوایی را تحریک می کند و قابلیت جابه جایی و برداشتن را ندارد و از دو قسمت اصلی داخلی (قابل کاشت) و خارجی تشکیل شده است.

سمعک چیست؟

وسایل الکتریکی کوچکی هستند که صدا را تقویت می کنند و صدای تقویت شده را مستقیماً از طریق قالب به داخل مجرای گوش هدایت می کنند. این صدای تقویت شده در حلزون گوش افراد کم شنوا به امواج الکتریکی تبدیل شده و به مغز هدایت می شود. سمعک ها بر اساس شکل، نوع و میزان کم شنوایی توسط متخصصین شنوایی سنجی برای مددجویان کم شنوا تجویز می گردد.

به طور کلی سمعک ها از 3 بخش اصلی تشکیل شده اند که شامل:

1.  میکروفون، مسئول جمع آوری صداها
2. آمپلی فایر که مسئول تبدیل امواج اکوستیکی به الکتریکی و تقویت آن می باشد.
3. رسیور که مسئول تبدیل امواج الکتریکی به اکوستیکی و صوتی و فرستادن آن به گوش، می باشد.

دستگاه کاشت حلزون

دستگاه حلزون قابل کاشت یک دستگاه پیچیده ای است که توسط جراحان گوش در داخل استخوان جمجمه کار گذاشته می شود. قسمت قابل کاشت مستقیماً به عصب شنوایی وصل می شود و آن را تحریک می کند. برای افرادی که حس شنوایی آن ها مشکل دارد (یعنی سیستم حسی نه سیستم عصبی)، کاشت حلزون توصیه می شود. البته سیستم حسی شنوایی اگر از بین رفته باشد مناسب می باشد و اگر آسیب در حد عمیق نباشد سمعک توصیه می گردد. به طور کلی دستگاه کاشت حلزون دارای دو بخش اصلی می باشد:

• جزء خارجی
• جزء داخلی و قابل کاشت

جزء خارجی

شامل یک میکروفون، پردازنده گفتار و فرستنده می باشد. صدا از طریق میکروفون جمع آوری شده و در قسمت پردازنده پردازش می شود و از طریق یک سیم و فرستنده که بر روی استخوان ماستوئید است وصل می شود.

جزء داخلی

صدا از اولین فرستنده در جزء خارجی به گیرنده که در استخوان جمجمه کارگذاری شده فرستاده می شود. جزء گیرنده دارای آرایش الکترودی است که در نزدیکی عصب شنوایی قرار می گیرد.

جزء داخلی و خارجی از طریق یک آهن ربا به هم وصل می شوند. صدا پس از جمع آوری و پردازش به جزء داخلی می رسد و از آنجا به صورت امواج الکترونیکی به عصب شنوایی منتقل می شود و از عصب شنوایی این امواج به سمت مغز هدایت می شود. قبل از جراحی کاشت حلزون، داوطلبان باید تحت ارزیابی های شنوایی، روانشناختی و معاینات پزشکی قرار گیرند که با مراجعه به یک تیم پزشکی این مراحل باید طی شود. عمل جراحی کاشت حلزون توسط متخصصین گوش، حلق و بینی انجام می شود.

میانگین زمان عمل جراحی بین 2 تا 4 ساعت است که تحت بیهوشی عمومی انجام می گردد و چهار تا شش هفته بعد محل جراحی بهبود پیدا می کند. به طور کلی می توان گفت کاشت حلزون برای افرادی انجام می شود که دچار کم شنوایی عمیق هستند یا کاملاً ناشنوا می باشند، سمعک برای آن ها مفید واقع نمی شود. در کاشت حلزون صدا مستقیماً به صورت امواج الکتریکی به عصب شنوایی مستقیماً می رسد و حلزون گوش (گوش داخلی) در شنیدن نقشی ندارد. اما در سمعک صدا از طریق گوش میانی به گوش داخلی می رسد و در آنجا تبدیل به امواج الکتریکی می شود و از طریق اعصاب شنوایی به مغز هدایت می گردد.

کاشت حلزون چیست و چه زمانی استفاده می شود؟

کاشت حلزون یک روش درمانی پیشرفته و جراحی محور است که زمانی استفاده می شود که سمعک دیگر پاسخگو نیست. در این روش، بخش هایی از گوش داخلی دور زده می شوند و سیگنال صوتی مستقیما به عصب شنوایی ارسال می شود.

کاشت حلزون:

• برای کم شنوایی شدید تا عمیق کاربرد دارد

• نیازمند جراحی است

• پس از جراحی، دوره آموزش و توانبخشی شنوایی دارد

• صدا را به شکل متفاوت و پردازش شده منتقل می کند
  
  

شرایط خاص استفاده از کاشت حلزون

محدودیت ها و الزامات پزشکی

کاشت حلزون برای همه افراد مناسب نیست. ساختار گوش داخلی، سلامت عصب شنوایی و وضعیت عمومی بدن باید امکان انتقال سیگنال الکتریکی را داشته باشد. وجود برخی بیماری های خاص، ناهنجاری های شدید گوش داخلی یا مشکلات عصبی می تواند نتیجه کاشت را محدود کند.

وابستگی به تنظیم تخصصی و پیگیری مداوم

برخلاف سمعک، کاشت حلزون نیازمند تنظیم های دوره ای است. پردازشگر خارجی باید متناسب با پاسخ مغز تنظیم شود و این تنظیمات در طول زمان تغییر می کند. بدون پیگیری منظم، کیفیت شنیدن کاهش پیدا می کند.

شرایط سنی و زمان شروع استفاده

سن شروع استفاده اهمیت بالایی دارد، به ویژه در کودکان. مغز کودک انعطاف پذیری بیشتری برای یادگیری صداهای جدید دارد. در بزرگسالان، به خصوص افرادی که مدت طولانی ناشنوا بوده اند، تطبیق شنیداری زمان برتر است.

نیاز به توانبخشی شنوایی

شنیدن با کاشت حلزون یک مهارت اکتسابی است. فرد باید یاد بگیرد صداها را تشخیص دهد، تفکیک کند و به گفتار معنی بدهد. بدون توانبخشی شنوایی، حتی بهترین کاشت هم نتیجه ایده آل نخواهد داشت.

محدودیت های محیطی و سبک زندگی

کاربران کاشت حلزون باید در برابر آب، ضربه و میدان های مغناطیسی قوی احتیاط بیشتری داشته باشند. برخی فعالیت ها یا محیط های خاص ممکن است نیاز به مراقبت مضاعف داشته باشند.

برای کودکان کاشت حلزون بهتر است یا سمعک؟

سمعک در کودکان چه زمانی انتخاب بهتری است؟

در کودکانی که هنوز سلول های شنوایی گوش داخلی تا حدی فعال است، سمعک می تواند صدا را تقویت کند و مغز کودک را به شکل طبیعی تری با صدا آشنا کند.

سمعک برای کودک مناسب تر است اگر:

• کم شنوایی خفیف تا متوسط باشد

• کودک با سمعک به صدا و گفتار واکنش نشان دهد

• رشد گفتار با سمعک در مسیر طبیعی قرار بگیرد

• سن تشخیص پایین باشد و مداخله زود شروع شود

کاشت حلزون در کودکان چه زمانی توصیه می شود؟

اگر کم شنوایی کودک شدید تا عمیق باشد و سمعک نتواند دسترسی کافی به صداهای گفتاری ایجاد کند، کاشت حلزون می تواند مسیر یادگیری زبان را برای کودک باز کند. تشخیص دقیق شدت کم شنوایی از طریق شنوایی سنجی کودکان اولین و مهم ترین قدم در انتخاب روش درمان مناسب است.

کاشت حلزون برای کودک مناسب تر است اگر:

• سمعک پاسخ کافی ایجاد نکرده باشد

• کودک به صداهای گفتاری واکنش موثری نداشته باشد

• تشخیص کم شنوایی زود انجام شده باشد

• خانواده امکان پیگیری توانبخشی شنوایی را داشته باشند

در کودکان، زمان نقش حیاتی دارد؛ هرچه کاشت زودتر انجام شود، شانس رشد طبیعی گفتار بیشتر است.

برای بزرگسالان کاشت حلزون بهتر است یا سمعک؟

چه زمانی سمعک انتخاب بهتری است؟

در بیشتر بزرگسالان، حتی با کم شنوایی نسبتا شدید، سمعک میتواند کیفیت شنیدن را به شکل قابل توجهی بهبود دهد. به ویژه اگر فرد سالها شنوا بوده و به تازگی دچار افت شنوایی شده باشد، مغز هنوز با الگوی طبیعی صدا سازگار است.

سمعک برای بزرگسالان مناسب تر است اگر:

• کم شنوایی خفیف تا شدید باشد

• با سمعک، گفتار قابل فهم شود

• فرد سابقه شنیدن طبیعی در سالهای قبل داشته باشد

چه زمانی کاشت حلزون برای بزرگسالان توصیه می شود؟

در برخی بزرگسالان، آسیب گوش داخلی به حدی است که حتی قوی ترین سمعک ها هم درک گفتار را ممکن نمیکنند. در این شرایط، کاشت حلزون میتواند مسیر شنیدن را دوباره فعال کند.

کاشت حلزون برای بزرگسالان مناسب تر است اگر:

• کم شنوایی شدید تا عمیق باشد

• سمعک کمکی به درک گفتار نکند

• فرد حتی با صدای بلند، کلمات را واضح تشخیص ندهد

• انگیزه و توان پیگیری جلسات توانبخشی وجود داشته باشد

در بزرگسالان، برخلاف کودکان، هدف اصلی کاشت حلزون بهبود کیفیت ارتباط و استقلال فردی است، نه یادگیری پایه زبان. 

جمع بندی کوتاه

سمعک و کاشت حلزون دو راهکار متفاوت برای درمان کم شنوایی حسی عصبی هستند و برتری یکی نسبت به دیگری به شرایط فرد بستگی دارد. سمعک معمولا انتخاب اول است و برای کم شنوایی خفیف تا شدید که هنوز پاسخ شنوایی وجود دارد، نتیجه خوبی می دهد. کاشت حلزون زمانی توصیه می شود که کم شنوایی شدید تا عمیق باشد یا سمعک نتواند درک گفتار ایجاد کند.

در کودکان، اگر سمعک موثر نباشد، کاشت حلزون می تواند مسیر رشد گفتار را حفظ کند. در بزرگسالان نیز سمعک اولویت دارد و کاشت حلزون گزینه جایگزین در صورت عدم پاسخ به سمعک است. تصمیم نهایی باید حتما بر اساس ارزیابی تخصصی شنوایی انجام شود.