آنچه در این صفحه میخوانید:
- کم شنوایی در فرکانس پایین چیست؟
- انواع کاهش شنوایی در فرکانس پایین
- 1 کم شنوایی هدایتی در فرکانس پایین
- 2 کم شنوایی حسی عصبی در فرکانس پایین
- 3 کم شنوایی مختلط در فرکانس پایین
- 4 کم شنوایی شیب معکوس Reverse Slope Hearing Loss
- 5 کم شنوایی نوسانی در فرکانس پایین
- علائم کم شنوایی در فرکانس های پایین
- علل کاهش شنوایی با شیب معکوس
- کم شنوایی در فرکانس پائین چگونه تشخیص داده می شود؟
- درمان کاهش شنوایی در فرکانس پایین
- 1 درمان دارویی
- 2 درمان های پزشکی و جراحی
- 3 استفاده از سمعک مناسب
- 4 توانبخشی شنوایی و گفتاردرمانی
- 5 درمان های حمایتی و تغییر سبک زندگی
- درمان کم شنوایی با شیب معکوس
یکی از اشکال کم شنوایی که شیوع کمتری نسبت به کم شنوایی در فرکانس های بالا دارد کم شنوایی در فرکانس پایین می باشد، که به آن شیب معکوس گفته می شود. بر روی برگه شنوایی سنجی که نمودار شنوایی رسم می شود سمت راست نمودار، به سمت بالا حرکت می کند و سمت چپ آن به سمت پائین، کم شنوایی در فرکانس پایین را نشان می دهد. در فرکانس میانی و بالا، شنوایی در حد نرمال یا نزدیک به نرمال می باشد.
در این نوع کم شنوایی، معمولاً صداهای بم ضعیف تر شنیده می شود و صداهای زیر (کودکان و خانمها) راحت تر درک می شود. این کم شنوایی ممکن است ملایم یا شدید باشد یک یا دو گوش را درگیر کند و در هر سنی ممکن است اتفاق بیفتد. افراد با این کم شنوایی، هنگام شنیدن گفتار، بلندی صدا برایشان کم می باشد و از کاهش انرژی صدای گفتاری رنج می برند همچنین افراد در شنیدن صدا (اَ - اِ و.....) مشکل دارند و برخلاف افرادی که کم شنوایی در فرکانس بالا دارند بلند صحبت کردن مشکل این افراد را کم می کند و برای آنها مفید می باشد. چون بلند صحبت کردن توانایی در شنیدن صداهایی با فرکانس های پایین را افزایش می دهد و مشکلات درکی را کاهش می دهد.

کم شنوایی در فرکانس پایین چیست؟
کم شنوایی در فرکانس پایین (Low-Frequency Hearing Loss) یکی از انواع نسبتاً نادر اختلالات شنوایی است که در آن توانایی شنیدن صداهای بم یا با فرکانس پایین کاهش می یابد، در حالی که شنیدن صداهای زیر (فرکانس های بالا) ممکن است طبیعی یا نزدیک به طبیعی باقی بماند. این الگوی کم شنوایی در ادیوگرام به صورت یک شیب معکوس نمایش داده می شود و به همین دلیل با نام کم شنوایی شیب معکوس (Reverse-Slope Hearing Loss) نیز شناخته می شود.
افراد مبتلا به این نوع کم شنوایی معمولاً در شنیدن صداهایی مانند صدای مردان، غرش موتور، صدای رعد و برق و برخی واکه های گفتاری دچار مشکل می شوند، در حالی که صداهای زیرتر همچنان قابل درک هستند. این موضوع می تواند باعث کاهش وضوح گفتار، به ویژه در محیط های شلوغ، شود و نیاز به بررسی تخصصی توسط شنوایی شناس را افزایش دهد.
جدول انواع کم شنوایی در فرکانس پایین بر اساس محل آسیب
| نوع کم شنوایی | محل درگیری | ویژگی اصلی | موقتی /دائمی |
| هدایتی | گوش خارجی یا میانی | اختلال انتقال صدا | معمولاً موقتی |
| حسی–عصبی | گوش داخلی یا عصب شنوایی | آسیب سلول های مویی | اغلب دائمی |
| مختلط | گوش میانی + داخلی | شدت بیشتر | متغیر |
| شیب معکوس | عمدتاً فرکانس های پایین | ادیوگرام معکوس | متغیر |
| نوسانی | گوش داخلی | تغییر شدت در زمان | دوره ای |
انواع کاهش شنوایی در فرکانس پایین
کاهش شنوایی در فرکانس پایین (Low-Frequency Hearing Loss) می تواند بر اساس محل آسیب، علت بروز و الگوی شنوایی به چند نوع اصلی تقسیم شود. شناخت این انواع، نقش مهمی در تشخیص دقیق و انتخاب روش درمان مناسب دارد.
1. کم شنوایی هدایتی در فرکانس پایین

این نوع کم شنوایی زمانی رخ می دهد که انتقال صدا از گوش خارجی یا گوش میانی به درستی انجام نشود.
علل شایع:
-
تجمع مایع در گوش میانی (اوتیت میانی ترشحی)
-
گرفتگی شیپور استاش
-
جرم گوش شدید
-
اتواسکلروز در مراحل اولیه
ویژگی ها:
-
معمولاً موقتی و قابل درمان
-
بهبودپذیر با درمان دارویی یا جراحی
2. کم شنوایی حسی-عصبی در فرکانس پایین
در این حالت، آسیب در گوش داخلی (حلزون) یا عصب شنوایی رخ می دهد.

علل شایع:
-
بیماری منییر (Meniere’s Disease)
-
آسیب به سلول های مویی بخش آپیکال حلزون
-
عوامل ژنتیکی
-
کم شنوایی ناگهانی (Sudden Hearing Loss)
ویژگی ها:
-
معمولاً دائمی
-
ممکن است با وزوز گوش و سرگیجه همراه باشد
3. کم شنوایی مختلط در فرکانس پایین
ترکیبی از کم شنوایی هدایتی و حسی-عصبی است.
ویژگی ها:
-
هم سیستم انتقال صدا و هم گوش داخلی درگیر هستند
-
شدت کاهش شنوایی بیشتر از انواع تکی است
-
نیازمند بررسی تخصصی تر و درمان ترکیبی
4. کم شنوایی شیب معکوس (Reverse-Slope Hearing Loss)
شناخته شده ترین نوع کم شنوایی در فرکانس پایین که در ادیوگرام به صورت شیب معکوس دیده می شود.
مشخصات:
-
افت شنوایی در فرکانس های پایین
-
شنوایی طبیعی یا بهتر در فرکانس های بالا
-
اختلال در درک واکه ها و گفتار بم
5. کم شنوایی نوسانی در فرکانس پایین
در این نوع، شدت کم شنوایی در طول زمان تغییر می کند.
علل احتمالی:
-
بیماری منییر
-
اختلالات فشار مایع گوش داخلی
-
مشکلات خودایمنی گوش داخلی
ویژگی ها:
-
گاهی بهتر و گاهی بدتر می شود
-
تشخیص آن نیازمند تست های دوره ای شنوایی اس
علائم کم شنوایی در فرکانس های پایین
علائم کم شنوایی در فرکانس پایین را می توان زمانی تشخیص داد که:
- درک صدای خانم ها و کودکان نسبت به صدای مردان برای ما راحت تر است اگر با صدای بلند با فرد کم شنوا صحبت کنند صدا را راحت تر درک می کنند
- در مقایسه با مکالمات رو در رو در استفاده از تلفن مشکل بیشتری دارند
- صداهای خیلی بلند مثل صداهای کامیون ها و هواپیما حالت غرش برای این افراد ندارد و مانند صدای موسیقی نازک به نظر می رسد.
- ممکن است صداهای فرکانسهای بالا که دیگران به آن توجه نمی کنند یا نمی شنوند. شما راحت تر بشنوید و شما ترجیح می دهید دیگران هنگام صحبت کردن به شما نزدیک شوند
- افراد کم شنوایی فرکانس پائین، صداهای خود را نسبتاً نرمال و طبیعی می شنوند

علل کاهش شنوایی با شیب معکوس
این نوع کم شنوایی ممکن است ژنتیکی باشد یا اکتسابی. که ممکن است به هر علتی بعد از تولد اتفاق بیافتد در بعضی از موارد این کم شنوایی ممکن است بر اثر بیماری منییر یا اتواسکلروزیس و یا اختلالات اتوایمیون برای افراد ایجاد شود که علاوه بر کم شنوایی سردرد و سرگیجه و وزوز نیز همراه آن می باشد.
در بعضی از این بیماری ها مثل منییر کم شنوایی پیشر ونده بود. و به مرور زمان علاوه بر فرکانس های پایین فرکانس های بالا نیز افت پیدا می کند باید به این نکته توجه کنید که وجود کم شنوایی در فرکانس های پایین احتمال وجود اختلال عروقی و قلبی را افزایش می دهد اما هنوز علت ارتباط بین این دو به صورت دقیق مشخص نشده است.
کم شنوایی در فرکانس پائین چگونه تشخیص داده می شود؟

به خاطر این که این نوع کم شنوایی نادر است و عوارض آن در شنیدن برای افراد کم می باشد ممکن است فرد مبتلا سالها دچار این کم شنوایی باشد و برای تشخیص و درمان هیچ گونه اقدامی انجام ندهد. بهترین آزمایش برای تشخیص کم شنوایی در فرکانس های پایین آزمایش شنوایی سنجی با تون خالص است که در کلینیک های شنوایی سنجی انجام می شود. در کلینیک با استفاده از دستگاه های پیشرفته آزمایش شنوایی انجام می شود و شکل کم شنوایی بررسی و برگه ادیوگرام به صورت نمودار ترسیم می شود که معمولاً شیب نمودار به سمت چپ می باشد که به آن نمودار شیب معکوس یا کم شنوایی در فرکانس های پایین گفته می شود.
ابتدا از مراجعه کننده در مطب شنوایی سنجی علت مراجعه و مشکلاتی که دارد سوالاتی پرسیده می شود و تشکیل پرونده انجام می گردد بعد از آن گوش معاینه می گردد و پس از معاینه به درون کابین شنوائی سنجی هدایت می گردد و هدفون هایی برروی گوش گذاشته می شود و به مراجعه کننده گفته می شود هر موقع صدای سوت یا بوق را شنید حتی اگر صدا خیلی کم بود این دکمه را فشار بده یا دستتو بالا بگیر بعد از انجام تست شنوایی مراجعه کننده برای پیگیری مراحل درمانی به متخصص گوش و حلق و بینی ارجاع داده می شود.
به نقل از سایت healthyhearing:
One of the more rare forms of hearing loss is known as low-frequency hearing loss, often referred to as "reverse-slope" hearing loss. This name is because of how it appears on an audiogram, astandardized chart audiologists and hearing instrument specialists use to measure hearing levels during testing
یکی از نادرترین انواع کم شنوایی، کم شنوایی در فرکانس های پایین است که اغلب به آن کم شنوایی با شیب معکوس (Reverse-Slope Hearing Loss) گفته می شود. این نام گذاری به دلیل شکل ظاهری آن در ادیوگرام است؛ نمودار استانداردی که شنوایی شناسان و متخصصان سمعک برای اندازه گیری سطح شنوایی در طول آزمون های شنوایی از آن استفاده می کنند.
درمان کاهش شنوایی در فرکانس پایین
درمان کاهش شنوایی در فرکانس پایین (Low-Frequency Hearing Loss) به علت زمینه ای، نوع کم شنوایی و شدت آن بستگی دارد. برخلاف تصور عموم، همه موارد این نوع کم شنوایی دائمی نیستند و در بسیاری از بیماران، با تشخیص به موقع می توان شنوایی را بهبود داد یا کنترل کرد.
1. درمان دارویی
در مواردی که کاهش شنوایی منشأ التهابی یا موقتی دارد، درمان دارویی مؤثر است.
موارد کاربرد:
- اوتیت میانی ترشحی
- بیماری منییر
- کم شنوایی ناگهانی
- اختلالات خودایمنی گوش داخلی
داروهای رایج (تحت نظر پزشک):
- کورتیکواستروئیدها
- داروهای کاهش دهنده فشار مایع گوش داخلی
- آنتی هیستامین ها و ضداحتقان ها
2. درمان های پزشکی و جراحی
در صورتی که علت کاهش شنوایی ساختاری باشد، اقدامات پزشکی یا جراحی توصیه می شود.
نمونه ها:
- گذاشتن لوله تهویه گوش (VT)
- جراحی اتواسکلروز
- تخلیه مایع گوش میانی
این روش ها معمولاً برای کم شنوایی هدایتی در فرکانس پایین کاربرد دارند.
3. استفاده از سمعک مناسب
در کم شنوایی های دائمی یا پیشرونده، سمعک تخصصی فرکانس پایین بهترین راهکار است.
ویژگی های سمعک مناسب:
- تقویت هدفمند فرکانس های پایین
- حفظ شفافیت گفتار
- جلوگیری از بم شدن بیش از حد صدا
- قابلیت تنظیم دقیق توسط شنوایی شناس
سمعک های دیجیتال پیشرفته (مانند پلتفرم های جدید زیمنس/سیگنیا) عملکرد بسیار خوبی در این نوع کم شنوایی دارند.
4. توانبخشی شنوایی و گفتاردرمانی
در کنار سمعک، تمرین های توانبخشی به بهبود درک گفتار کمک می کند.
شامل:
- تمرین های تشخیص گفتار
- آموزش شنیداری
- استراتژی های ارتباطی در محیط های شلوغ
5. درمان های حمایتی و تغییر سبک زندگی
در برخی بیماران، به ویژه مبتلایان به بیماری منییر، اصلاح سبک زندگی نقش مهمی دارد.
توصیه ها:
- کاهش مصرف نمک
- کنترل استرس
- پرهیز از کافئین و نیکوتین
- خواب منظم
درمان کم شنوایی با شیب معکوس
سمعک می تواند به تقویت صداهای پایین بدون تقویت فرکانس های بالا به ما کمک کند. از آنجاییکه کم شنوایی در فرکانس های پایین بسیار نادر است تعداد کمی از متخصصین شنوایی تجربه تنظیم سمعک ها را دارند لذا نسبت به تنظیم سمعک افراد با کم شنوایی در فرکانس های بالا سخت و مشکل تر است.
یکی از مشکلاتی که در تنظیم سمعک با آن مواجه هستیم وجود رکروتمنت (افزایش غیرطبیعی بلندی صدا) در این افراد است که در تنظیم سمعک ها باید این مسئله لحاظ شود. اگر کم شنوایی بر اثر اتواسکلروزیس باشد معمولاً اقدامات جراحی باید ایجاد شود و اگر کم شنوایی در فرکانس های پایین بر اثر بیماری منییر باشد اقدامات دارویی و کنترلی رژیم غذایی و یا نهایتاً استفاده از سمعک توصیه می شود.
جمع بندی کم شنوایی در فرکانس پایین (شیب معکوس)
کم شنوایی در فرکانس پایین یا کم شنوایی با شیب معکوس یکی از انواع نادر کاهش شنوایی است که در آن فرد صداهای بم و انرژی اصلی گفتار را ضعیف تر می شنود، در حالی که شنوایی در فرکانس های میانی و بالا ممکن است طبیعی یا نزدیک به نرمال باشد. این نوع کم شنوایی می تواند یک طرفه یا دوطرفه، ملایم تا شدید و در هر سنی بروز کند و در برخی موارد با علائمی مانند وزوز گوش، سرگیجه یا نوسان شنوایی همراه باشد.
تشخیص دقیق این اختلال تنها با شنوایی سنجی تخصصی (ادیومتری تون خالص) و بررسی الگوی ادیوگرام امکان پذیر است. از نظر درمانی، بسته به علت زمینه ای، ممکن است درمان دارویی، مداخلات پزشکی یا جراحی و یا استفاده از سمعک های تخصصی قابل تنظیم برای فرکانس های پایین توصیه شود. تنظیم سمعک در این افراد به دلیل نادر بودن الگو و احتمال وجود رکروتمنت، نیازمند تجربه و مهارت بالای شنوایی شناس است.
اگر شما یا یکی از نزدیکانتان علائم کم شنوایی در فرکانس پایین را تجربه می کنید، اقدام زودهنگام نقش مهمی در کنترل علائم و حفظ کیفیت شنوایی دارد. برای آشنایی با گزینه های درمانی و بررسی هزینه ها، می توانید صفحه قیمت سمعک
را مشاهده کنید و با آگاهی کامل، بهترین تصمیم را بگیرید.
برای دریافت مشاوره تخصصی، انجام تست شنوایی و انتخاب مناسب ترین سمعک متناسب با کم شنوایی شیب معکوس، همین امروز با مرکز شنوایی سنجی تماس بگیرید و یک قدم مهم برای بهبود کیفیت شنیدن و زندگی خود بردارید.