اتوتوکسیک ( مسمومیت گوش با دارو )

اتوتوکسیسیتی یا مسمومیت گوش ناشی از دارو؛ علائم، لیست داروهای سمی و راه درمان

در دنیای پزشکی، گاهی نجات جان بیمار نیازمند استفاده از داروهای قدرتمندی است که عوارض جانبی ناخواسته ای بر جای می گذارند. یکی از جدی ترین و خاموش ترین این عوارض، اتوتوکسیسیتی (Ototoxicity) یا مسمومیت گوش ناشی از دارو است. این پدیده زمانی رخ می دهد که مواد شیمیایی موجود در دارو، به ساختارهای ظریف و غیرقابل ترمیم گوش داخلی حمله کرده و عملکرد شنوایی یا تعادل فرد را مختل می سازند. متأسفانه بسیاری از بیماران، به ویژه مبتلایان به سرطان یا عفونت های شدید، زمانی متوجه این آسیب می شوند که بخشی از شنوایی خود را برای همیشه از دست داده اند. آگاهی از لیست داروهای سمی برای گوش و انجام پایش های شنوایی منظم در حین درمان، تنها راه محافظت از این حس حیاتی است.

در این نوشتار تخصصی از وب سایت کلینیک شنوایی و سمعک اشراق، تلاش شده است تا با استناد به منابع معتبری همچون انجمن گفتار، زبان و شنوایی آمریکا (ASHA) و جدیدترین مقالات سال ۲۰۲۶، نقشه ای دقیق برای بیماران و خانواده ها ترسیم گردد. هدف، ارائه اطلاعاتی است که به تشخیص زودهنگام کمک کرده و راهکارهای عملی برای مدیریت این عارضه ارائه دهد. این محتوا تحت نظارت تیم تخصصی کلینیک اشراق و با تایید ادیولوژیست های مجرب تدوین شده است

هشدار حیاتی (سلب مسئولیت پزشکی): مطالب ارائه شده در این مقاله صرفا با هدف آگاهی رسانی و آموزش گردآوری شده اند و جایگزین تشخیص یا تجویز پزشک نیستند. به هیچ عنوان داروی تجویز شده توسط پزشک (به ویژه داروهای قلبی، شیمی درمانی یا آنتی بیوتیک های عفونت های حاد) را به دلیل ترس از عوارض گوش قطع نکنید. قطع خودسرانه دارو می تواند خطرات جانی به همراه داشته باشد. در صورت نگرانی، حتما با پزشک معالج خود مشورت نمایید

اتوتوکسیسیتی (Ototoxicity) یا مسمومیت گوش چیست؟

برای درک عمیق این عارضه، باید به مکانیزم اثر داروها بر سلول های بدن نگاهی انداخت. اتوتوکسیسیتی (Ototoxicity) اصطلاحی پزشکی است که از ترکیب دو واژه «Oto» (گوش) و «Toxicity» (سمیت) تشکیل شده است. این واژه به خاصیت سمی برخی داروها یا مواد شیمیایی اشاره دارد که می توانند به گوش داخلی آسیب برسانند. هدف اصلی این مواد سمی، معمولا سلول های مویی حلزون گوش (مسئول شنوایی) یا سلول های وستیبولار (مسئول تعادل) است. زمانی که این سلول ها در معرض دوزهای بالا یا طولانی مدت داروهای خاصی قرار می گیرند، دچار اختلال متابولیک شده و در موارد شدید از بین می روند.

نکته نگران کننده در مورد مسمومیت گوش این است که سلول های مویی انسان، برخلاف سلول های پوست یا کبد، قابلیت بازسازی ندارند. به عبارت دیگر، اگر دارویی باعث مرگ این سلول ها شود، آسیب وارده دائمی و غیرقابل بازگشت خواهد بود. این آسیب می تواند منجر به کم شنوایی، وزوز گوش دائمی و یا مشکلات تعادلی مزمن شود که کیفیت زندگی فرد را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد. شناخت دقیق این فرآیند به بیماران کمک می کند تا اهمیت پایش های دوره ای شنوایی را در طول درمان های دارویی سنگین درک کنند.

مسمومیت گوش چقدر شایع است؟

آمار دقیقی از میزان شیوع سمیت گوش در دسترس نیست، زیرا بسیاری از موارد خفیف هرگز تشخیص داده نمی شوند. با این حال، مطالعات نشان می دهد که این عارضه در گروه های خاصی بسیار شایع است. به عنوان مثال، در بیمارانی که تحت درمان با داروهای شیمی درمانی پلاتین محور (مانند سیس پلاتین) قرار می گیرند، نرخ بروز آسیب شنوایی می تواند تا ۶۰ درصد در کودکان و تا ۵۰ درصد در بزرگسالان برسد. همچنین در نوزادان بستری در بخش مراقبت های ویژه (NICU) که نیاز به دریافت آنتی بیوتیک های قوی دارند، خطر بروز این عارضه به شکل قابل توجهی بالاست.

عوامل متعددی می توانند ریسک بروز این مشکل را افزایش دهند. سن بیمار (کودکان و سالمندان آسیب پذیرترند)، دوز دارو، مدت زمان مصرف، وجود مشکلات کلیوی (که باعث تجمع دارو در بدن می شود) و ژنتیک فرد، همگی در تعیین میزان آسیب نقش دارند.

چه آسیبی به دنبال مسمومیت گوشی به سیستم شنوایی و تعادل وارد می شود؟

آسیب ناشی از داروهای سمی برای گوش معمولا به دو شکل اصلی بروز می کند:

• آسیب حلزونی (Cochleotoxicity): در این حالت، سلول های مویی خارجی در حلزون گوش تحت تاثیر قرار می گیرند. این سلول ها مسئول دریافت صداهای فرکانس بالا هستند. بنابراین، نخستین نشانه آسیب، معمولا کاهش شنوایی در فرکانس های زیر (صداهای نازک) است که ممکن است در مکالمات روزمره محسوس نباشد اما با تست های دقیق شنوایی سنجی قابل ردیابی است.
• آسیب وستیبولار (Vestibulotoxicity): در این حالت، سیستم تعادل گوش داخلی هدف قرار می گیرد. بیمار ممکن است احساس گیجی، عدم تعادل در راه رفتن (به ویژه در تاریکی) و یا نوسان دید (Oscillopsia) داشته باشد.

ترکیب این دو آسیب می تواند بیمار را با چالش های ارتباطی و حرکتی جدی مواجه سازد، به ویژه اگر آسیب دوطرفه باشد.

چه تغییراتی در گوش ایجاد می شود ؟

3 ناحیه از طریق این داروها می تواند آسیب ببیند و یا از بین برود .

• سلولهای مویی حلزون در درون گوش داخلی که مسئول تقویت و تبدیل صدا از حالت مکانیکی که اکوستیکی به حالت الکترونیکی و پردازش اولیه صدا می باشد. معمولا آسیب در این ناحیه باعث کاهش شنوایی حسی عصبی در گوش می شود.
• اختلال در سیستم تعادل دهلیزی سلولهای حساسه تعادلی می بیند و باعث می شود پیامهای تعادلی به مغز به خوبی ارسال نشود
•  اختلال در عصب دهلیزی حلزونی که مسئول ارسال پیامها به مغز می باشد که آسیب در این قسنت نیز باعث کاهش شنوایی و اختلالات تعادل می گردد .

علائم اتوتوکسیک چیست ؟

علائم و آسیب حلزونی می تواند به صورت وزوز گوش خفیف تا شدید ، یا نوسانی باشد کم شنوایی یک یا دو طرفه مخصوصا در فرکانسهای بالا ظهور پیدا می کند و اگر شدت مسمومیت دارویی زیاد باشد کم شنوایی ممکن است شدید تا عمیق شود علائم اختلال تعادل می تواند به صورت سر گیجه و استفراغ و یا نیستاگموس ( حرکات سریع چشم ) که می تواند یک طرفه یا دو طرفه باشد . در یک طرفه علائم ممکن است خفیف باشد و بعد از مدت زمان کوتاهی بهبود پیدا کند اما در دو طرفه علائم شدید تر بوده و فرد در تحمل حرکت سر عاجز و ناتوان بوده ، احساس سبکی و خستگی در سر داشته و علائم بهبودی در فرد دیر تر ایجاد می شود . از دیگر علائم درگیری دو طرفه می توان به سردرد ، احساس پری گوش ، استفراغ و تهوع شدید و مشکل تعادل در تاریکی اشاره کرد.

علائم مسمومیت گوش؛ چگونه آسیب دارویی را تشخیص دهیم؟

تشخیص زودهنگام آسیب گوش ناشی از دارو، کلید اصلی در پیشگیری از ناتوانی دائمی است. علائم معمولا به صورت تدریجی ظاهر می شوند و ممکن است بیمار در مراحل اولیه متوجه تغییرات نشود. با این حال، بدن هشدارهایی می دهد که نباید نادیده گرفته شوند.

در جدول زیر، تفاوت علائم بر اساس ناحیه درگیر شده (شنوایی یا تعادل) تفکیک شده است:

توجه به این علائم، به ویژه زمانی که فرد تحت درمان دارویی است، حیاتی است و باید بلافاصله به تیم درمانی گزارش شود.

نشانه های اولیه اتوتوکسیسیتی (وزوز گوش و سرگیجه)

نخستین و شایع ترین علامت هشداردهنده، وزوز گوش است. این وزوز معمولا به صورت صدای زنگ یا سوت با فرکانس بالا (High-Pitched) تجربه می شود و ممکن است دائم یا منقطع باشد. در بسیاری از موارد، وزوز گوش پیش از آنکه کاهش شنوایی در تست های استاندارد نمایان شود، بروز می کند. بنابراین، گزارش هرگونه صدای اضافه در گوش به پزشک معالج، اقدامی پیشگیرانه محسوب می شود.

در مورد آسیب به سیستم تعادل، علائم ممکن است مبهم تر باشند. فرد ممکن است دچار سرگیجه های چرخشی نشود، اما احساس عدم تعادل خفیف یا مشکل در راه رفتن روی سطوح ناهموار داشته باشد. این علائم اگر نادیده گرفته شوند، ممکن است به ناتوانی دائمی در حفظ تعادل منجر گردند.

تفاوت کاهش شنوایی موقت و دائمی در اثر سمیت گوش

همه داروهای اتوتوکسیک باعث آسیب دائمی نمی شوند. شناخت ماهیت دارو در پیش بینی وضعیت آینده بیمار موثر است:

• آسیب موقت: برخی داروها مانند آسپرین (در دوزهای بسیار بالا)، کینین و برخی دیورتیک ها، معمولا باعث تغییراتی در بیوشیمی گوش می شوند که پس از قطع دارو، به حالت عادی باز می گردد. در این موارد، وزوز گوش و کم شنوایی پس از دفع دارو از بدن برطرف می شود.
• آسیب دائمی: داروهایی مانند آمینوگلیکوزیدها و داروهای شیمی درمانی (سیس پلاتین)، باعث مرگ سلولی می شوند. از آنجا که سلول های شنوایی و تعادلی در انسان تقسیم نمی شوند، این نوع آسیب گوش ناشی از دارو غیرقابل بازگشت و ماندگار است.

داروهای اتوتوکسیک و تأثیر آن ها بر شنوایی

برخی داروها، هرچند برای درمان بیماری های قلبی، سرطان یا عفونت ها ضروری هستند، می توانند برای گوش مضر و سمی باشند. این داروها که به نام داروهای اتوتوکسیک شناخته می شوند، ممکن است باعث کاهش شنوایی موقت یا دائمی و وزوز گوش شوند. شدت آسیب این داروها به عواملی مانند دوز مصرفی، مدت درمان، سن بیمار، طول عمر دارو، روش مصرف و حساسیت ژنتیکی فرد بستگی دارد.

رایج ترین داروهای اتوتوکسیک

1. آسپرین

مصرف آسپرین در دوزهای بالا می تواند باعث کاهش شنوایی موقت و وزوز گوش شود.

2. داروهای شیمی درمانی و ضد سرطان

داروهایی مثل سیکلوفسفامید، سیس پلاتین و بلومایسین می توانند شنوایی و تعادل را تحت تأثیر قرار دهند و در برخی موارد باعث کم شنوایی دائمی شوند.

3. داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAID)

داروهایی مثل ناپروکسن و ایبوپروفن ممکن است کم شنوایی جزئی و موقت و وزوز گوش ایجاد کنند.

4. دیورتیک ها

این داروها که برای درمان فشار خون بالا و نارسایی قلب استفاده می شوند، در برخی افراد می توانند بر شنوایی تأثیر بگذارند.

5. آنتی بیوتیک های آمینوگلیکوزید

استرپتومایسین: بیشتر بر سیستم تعادل دهلیزی اثر دارد و تأثیر کمتری بر حلزون شنوایی می گذارد.

نئومایسین: بیشترین آسیب را به حلزون شنوایی وارد می کند و می تواند باعث کم شنوایی شود.

کانامایسین و آمیکاسین: باعث کم شنوایی خفیف تا متوسط می شوند و بیشتر روی حلزون اثر دارند.

جنتامایسین و توبرامایسین: هم سیستم تعادل و هم حلزون شنوایی را تحت تأثیر قرار می دهند و ممکن است اختلال تعادل و کم شنوایی ایجاد کنند.

ونکومایسین: خصوصاً در بیمارانی که دچار نارسایی کلیوی هستند، می تواند باعث کاهش شنوایی شود.

نکات مهم در مصرف داروهای اتوتوکسیک

• مصرف بدون تجویز پزشک ممنوع است.
• در صورت مشاهده وزوز گوش، کاهش شنوایی یا مشکلات تعادلی، سریعاً به متخصص شنوایی یا گوش، حلق و بینی مراجعه کنید.
• بررسی منظم شنوایی در بیمارانی که این داروها را مصرف می کنند، ضروری است.

مسمومیت گوش: تشخیص، درمان و پیشگیری

مسمومیت گوش یا آسیب ناشی از داروها و مواد شیمیایی می تواند شنوایی و تعادل را تحت تأثیر قرار دهد. تشخیص این وضعیت معمولاً بر اساس تاریخچه بیمار، علائم بالینی و آزمایش های شنوایی و تعادل انجام می شود، زیرا هیچ تست خاصی برای اندازه گیری مستقیم مسمومیت گوش وجود ندارد.

به نقل از سایت asha.org:

Which medications are ototoxic? There are more than 200 medications and chemicals that are known to cause hearing and balance problems. It is important to discuss with your doctor the potential for hearing or balance damage of any drug you are taking. Sometimes there is little choice. Treatment with a particular medication may provide the best hope for curing a life-threatening disease or stopping a life-threatening infection. Ototoxic medications known to cause permanent damage include certain aminoglycoside antibiotics, such as gentamicin (family history may increase susceptibility), and cancer chemotherapy drugs, such as cisplatin and carboplatin

کدام داروها اتوتوکسیک هستند؟

بیش از ۲۰۰ دارو و ماده شیمیایی وجود دارند که مشخص شده می توانند باعث مشکلات شنوایی و تعادل شوند. مهم است که درباره احتمال آسیب شنوایی یا تعادلی هر دارویی که مصرف می کنید با پزشک خود مشورت کنید. گاهی انتخاب های کمی وجود دارد و درمان با یک داروی خاص ممکن است بهترین امید برای درمان یک بیماری تهدیدکننده حیات یا توقف یک عفونت خطرناک باشد.

داروهای اتوتوکسیک که شناخته شده اند و می توانند باعث آسیب دائمی شوند، شامل برخی آنتی بیوتیک های آمینوگلیکوزیدی مانند جنتامایسین (که سابقه خانوادگی ممکن است حساسیت را افزایش دهد) و داروهای شیمی درمانی سرطان مانند سیسپلاتین و کاربوپلاتین هستند.

داروهای اتوتوکسیک و نام های تجاری در ایران در یک نگاه

در جدول زیر، لیست دقیقی از داروهای اتوتوکسیک با نام های تجاری رایج در ایران، نوع سمیت و سطح ریسک آن ها بر اساس آخرین یافته های پزشکی ۲۰۲۶ تدوین شده است:

توجه به تداخلات دارویی در این جدول اهمیت دوچندان دارد؛ به طوری که مصرف همزمان «لازیکس» با «جنتامایسین» ریسک آسیب به گوش را به صورت تصاعدی افزایش می دهد.

رعایت پروتکل های پیشگیرانه و آگاهی از این لیست، ابزاری قدرتمند در دستان تیم درمان و بیماران برای حفظ سلامت شنوایی است. همواره به یاد داشته باشید که هرگونه تغییر در حس شنوایی یا بروز صدای اضافه در گوش طی مصرف این داروها، نیازمند ارزیابی فوری توسط متخصص شنوایی شناسی در مراکزی همچون کلینیک اشراق است. موفقیت درمان های سخت نباید به قیمت از دست دادن دنیای صداها تمام شود.

پیشگیری و درمان مسمومیت گوش

پیشگیری، تنها استراتژی موثر در برابر مسمومیت گوش دائمی است. زمانی که سلول های مویی از بین بروند، درمان قطعی برای بازگرداندن آن ها وجود ندارد. اما با مدیریت صحیح، می توان از شدت آسیب کاست.

آیا آسیب های اتوتوکسیک قابل درمان و بازگشت هستند؟

پاسخ به نوع دارو بستگی دارد. در مورد داروهایی مانند آسپرین یا فوروزماید، با قطع دارو یا تنظیم دوز، شنوایی معمولا باز می گردد. اما در مورد آمینوگلیکوزیدها و سیس پلاتین، آسیب ساختاری است و بازگشت شنوایی طبیعی امکان پذیر نیست. در این موارد، تمرکز بر توانبخشی است.

راهکارهای توانبخشی برای آسیب دائمی:

• تجویز سمعک: تجویز سمعک: استفاده از سمعک های هوشمند و دیجیتال که قابلیت تنظیم دقیق بر اساس الگوی کم شنوایی را دارند، می تواند توانایی ارتباطی فرد را به طور چشمگیری بهبود بخشد. آگاهی از قیمت سمعک و انتخاب مدل مناسب بر اساس نوع آسیب، بخشی مهم از فرآیند توانبخشی محسوب می شود.
• کاشت حلزون (Cochlear Implant): در موارد کم شنوایی عمیق دوطرفه، کاشت حلزون می تواند گزینه درمانی موثری باشد.
• توانبخشی تعادل (Vestibular Rehabilitation): تمرینات تخصصی برای تقویت سایر سیستم های دخیل در تعادل (بینایی و حس عمقی) و کاهش علائم سرگیجه.

کلینیک اشراق با ارائه جدیدترین تکنولوژی های کمک شنیداری و مشاوره تخصصی، در کنار بیمارانی است که دچار این عوارض شده اند.

مراحل تشخیص تخصصی و چالش های درمانی

تشخیص و پایش اتوتوکسیسیتی نیازمند پروتکل شنوایی شناسی دقیق است. انجمن گفتار، زبان و شنوایی آمریکا (ASHA) راهنمای مشخصی را برای این منظور تدوین کرده است.

پروتکل پایش شنوایی (Monitoring Protocol):

• ارزیابی پایه (Baseline): قبل از شروع اولین دوز داروی اتوتوکسیک، باید نوار گوش کامل گرفته شود. این نوار باید شامل ادیومتری تن خالص در فرکانس های استاندارد (۲۵۰ تا ۸۰۰۰ هرتز) و فرکانس های بالا (۹۰۰۰ تا ۲۰۰۰۰ هرتز) باشد.
• پایش حین درمان: انجام تست های شنوایی قبل از هر دوره شیمی درمانی یا به صورت هفتگی در مصرف آنتی بیوتیک.
• پیگیری پس از درمان: ادامه ارزیابی ها تا چند ماه یا حتی یک سال پس از قطع دارو، زیرا برخی آسیب ها با تاخیر (Delayed Onset) ظاهر می شوند.

چالش اصلی این است که بسیاری از بیماران به دلیل بیماری زمینه ای شدید (مانند سرطان)، توانایی همکاری در انجام تست های روتین را ندارند. در این شرایط، استفاده از تست های عینی مانند OAE (گسیل های صوتی گوش) که نیاز به همکاری بیمار ندارد، راهگشاست.

نکات حیاتی در مصرف دارو برای جلوگیری از کاهش شنوایی

رعایت نکات زیر می تواند ریسک آسیب را به طور قابل توجهی کاهش دهد:

• هیدراتاسیون: نوشیدن آب کافی به دفع سریع تر دارو از کلیه ها کمک کرده و غلظت سم را در گوش کاهش می دهد.
• پایش سطح خونی دارو: در مصرف آمینوگلیکوزیدها، اندازه گیری سطح پیک و تراف دارو در خون برای تنظیم دوز دقیق و جلوگیری از تجمع آن ضروری است.
• گزارش فوری علائم: به محض احساس وزوز گوش، پری، سبکی سر یا هرگونه تغییر در شنوایی، پزشک و تیم درمانی خود را مطلع کنید. گاهی می توان دارو را با نمونه ای کم خطرتر جایگزین کرد.
• پرهیز از سروصدا: گوش هایی که تحت استرس شیمیایی هستند، نسبت به آسیب صوتی (Noise-Induced Hearing Loss) بسیار آسیب پذیرترند. در طول دوره درمان و تا ۶ ماه پس از آن از محیط های پر سروصدا دوری کنید.

مدیریت دقیق این ریسک ها و ایجاد تعادل بین درمان های حیاتی و حفظ توانمندی ارتباطی، نیازمند هوشیاری مستمر و تعامل سازنده میان بیمار و تیم درمان است.

سخن پایانی: محافظت از شنوایی در میانه درمان های سخت؛ مسیری آگاهانه

اتوتوکسیسیتی یا مسمومیت گوش ناشی از دارو، بهایی است که گاهی برای درمان بیماری های سخت پرداخته می شود، اما این به معنای تسلیم شدن در برابر کم شنوایی نیست. آگاهی، پایش دقیق و مداخله به موقع می تواند شدت آسیب را به حداقل برساند و کیفیت زندگی را حفظ کند. اگر شما یا عزیزانتان در آستانه شروع درمان های شیمی درمانی یا آنتی بیوتیکی سنگین هستید، مشورت با تیم شنوایی شناسی مجرب، اقدامی هوشمندانه برای محافظت از آینده شنیداری شماست.

در کلینیک تخصصی شنوایی و سمعک اشراق، ما با بهره گیری از تجهیزات پیشرفته ادیومتری فرکانس بالا و دستگاه های OAE، آماده ارائه خدمات پایش شنوایی (Monitoring) برای بیماران تحت درمان دارویی هستیم. هدف ما حفظ ارتباط شما با دنیای صداهاست.

برای رزرو نوبت مشاوره و ارزیابی شنوایی، همین امروز با شماره های کلینیک تماس بگیرید. سلامتی شنوایی، سرمایه ای غیرقابل بازگشت است؛ از آن محافظت کنید.

سوالات متداول (FAQ)

۱. آیا تمامی داروهای شیمی درمانی باعث کم شنوایی می شوند؟

خیر؛ تنها گروه های خاصی مانند پلاتین محورها (سیس پلاتین) خطر بالایی دارند. بسیاری از پروتکل های جدید شیمی درمانی به گونه ای طراحی شده اند که عوارض جانبی بر سیستم شنوایی به حداقل برسد، اما پایش منظم همچنان الزامی است.

۲. وزوز گوش ناشی از دارو معمولا چه صدایی دارد؟

بیماران اغلب این وزوز را به صورت سوت ممتد با فرکانس بسیار بالا توصیف می کنند که در محیط های ساکت شدت بیشتری می یابد. بروز این صدا باید به عنوان علامتی جدی جهت بررسی تخصصی توسط ادیولوژیست تلقی گردد.

۳. آیا مصرف مکمل های تقویتی می تواند مانع آسیب گوش شود؟

برخی آنتی اکسیدان ها در مطالعات آزمایشگاهی نتایج مثبتی نشان داده اند، اما هنوز هیچ داروی قطعی برای جلوگیری کامل از اتوتوکسیسیتی تایید جهانی نشده است. بهترین راه، تنظیم دقیق دوز دارو بر اساس عملکرد کلیه توسط پزشک است.

۴. برای پایش شنوایی در حین درمان باید به کجا مراجعه کرد؟

مراجعه به مراکز تخصصی شنوایی شناسی مجهز به دستگاه های ادیومتری فرکانس بالا (تا ۲۰ هزار هرتز) و تست های OAE الزامی است. کلینیک اشراق تمامی استانداردهای لازم برای پایش دقیق این بیماران را فراهم آورده است.

۵. آیا کودکان نسبت به بزرگسالان در برابر داروهای سمی حساس تر هستند؟

بله؛ سیستم شنوایی و کلیوی کودکان در حال رشد، حساسیت بیشتری به مواد شیمیایی دارد. به همین دلیل پایش شنوایی در کودکان تحت درمان با آنتی بیوتیک یا شیمی درمانی برای جلوگیری از تأخیر در رشد گفتار اهمیت حیاتی دارد.