سمعک استخوانی چیست؟ نحوه عملکرد، کاندیداها و قیمت ۱۴۰۵ | سمعک اشراق

سمعک استخوانی (BAHA): نحوه عملکرد، کاندیداها و تفاوت با سمعک معمولی

سمعک استخوانی روشی کارآمد برای بازگشت شنوایی در افرادی است که نمی توانند از سمعک های معمولی استفاده کنند. این دستگاه صدا را به لرزش مکانیکی تبدیل می کند. سپس این لرزش را از طریق استخوان سر به گوش داخلی می فرستد. بنابراین، صدا دیگر نیازی به عبور از مجرا یا پرده گوش آسیب دیده ندارد. افرادی با مشکلاتی مثل بسته بودن مادرزادی مجرای گوش، ترشحات عفونی همیشگی یا ناشنوایی کامل در یک گوش، با این روش دوباره به راحتی می شنوند. شناخت نحوه کار این دستگاه و تفاوت های آن با سمعک معمولی، مسیر درمان را هموار می سازد. در این مقاله به تمام پرسش های شما درباره جراحی، قیمت سمعک استخوانی، مدل های بدون جراحی و شیوه خرید پاسخ می دهیم. برای دریافت مشاوره و سنجش دقیق وضعیت شنوایی می توانید به کلینیک تخصصی سمعک اشراق مراجعه فرمایید.

سلب مسئولیت پزشکی: اطلاعات این مقاله صرفا برای آگاهی بخشی است و جایگزین تجویز مستقیم پزشک نیست. تصمیم گیری نهایی درباره جراحی یا انتخاب سمعک باید حتما پس از معاینه توسط متخصص گوش، حلق و بینی و شنوایی شناس انجام شود.

پاسخ سریع و کلیدی به سوالات اصلی بیماران درباره سمعک استخوانی

بسیاری از مراجعان به دنبال پاسخی کوتاه برای تصمیم گیری اولیه هستند. مهم ترین نکات بالینی در موارد زیر خلاصه شده است:

کارکرد اصلی سمعک استخوانی: میکروفون خارجی صدای محیط را می گیرد. دستگاه این صدا را به تکان های مکانیکی تبدیل می کند و از راه استخوان جمجمه مستقیم به حلزون گوش می فرستد.

• بهترین کاندیداها برای سمعک استخوانی: افرادی که با عفونت همیشگی گوش میانی، بسته بودن سوراخ گوش (آترزی)، نبود لاله گوش (میکروتیا) یا کری یک طرفه دست وپنجه نرم می کنند.
• نیاز به جراحی: برای بزرگسالان امکان جراحی و نصب پیچ دائمی وجود دارد. اما برای نوزادان و کودکان خردسال، سمعک هدبندی کشی بدون جراحی استفاده می شود.
• فرق اصلی سمعک استخوانی با مدل های معمولی: سمعک معمولی صدا را به هوا فوت می کند و مجرا را می بندد. اما سمعک استخوانی مجرا را باز می گذارد و استخوان سر را تکان می دهد.

این اطلاعات کلی، چارچوب اولیه درمان را نشان می دهد. برای آگاهی از جزئیات فنی و پزشکی، بخش های بعدی مقاله را به دقت بررسی کنید.

سمعک استخوانی چیست و چگونه صدا را به گوش می رساند؟

شنوایی انسان از دو راه طبیعی صورت می گیرد. راه اول، عبور موج صوتی از هوا و ورود آن به سوراخ گوش است. راه دوم، انتقال لرزش صدا از استخوان های سر است. وقتی با خودتان حرف می زنید یا آدامس می جوید، صدای خود را بیشتر از راه استخوان های جمجمه می شنوید. سمعک استخوانی دقیقا بر پایه همین سیستم طبیعی بدن ساخته شده است.

طبق تجربه کارشناسان ما در کلینیک اشراق، این روش برای افرادی که گوش میانی آن ها تخریب شده معجزه می کند. این سیستم پرده صماخ آسیب دیده را کاملا دور می زند و صدا را مستقیم به حلزون گوش می رساند.

موسسه ملی ناشنوایی آمریکا (NIDCD) در تعریف این فناوری می گوید:

»A bone-anchored hearing aid (BAHA) is a small device that attaches to the bone behind the ear. The device transmits sound vibrations directly to the inner ear through the skull, bypassing the middle ear.

ترجمه: سمعک استخوانی (BAHA) دستگاه کوچکی است که به استخوان پشت گوش متصل می شود. این دستگاه ارتعاشات صوتی را از راه جمجمه مستقیما به گوش داخلی می فرستد و گوش میانی را دور می زند.»

انتقال صدا از راه استخوان جمجمه چگونه اتفاق می افتد؟

در افراد سالم، امواج هوا به پرده گوش برخورد می کنند. سپس سه استخوانچه ریز گوش میانی این لرزش را به حلزون گوش می رسانند. اگر استخوانچه ها آسیب ببینند یا مجرای گوش مسدود باشد، صدا به مقصد نمی رسد. دستگاه استخوانی این مسیر خراب را نادیده می گیرد. این ابزار، ارتعاشات را به استخوان پشت گوش (استخوان ماستوئید) تحویل می دهد. مایع درون حلزون گوش با این لرزش تکان می خورد. سلول های عصبی پیام را می گیرند و صدا در مغز درک می شود.

ادیولوژیست ها این شیوه را برای گوش هایی که مجرای آن ها تخریب شده، بهترین راه درمان می دانند.

قطعات اصلی سمعک baha شامل چه مواردی است؟

کلمه سمعک baha مخفف پروتز شنوایی متصل به استخوان است. این سیستم معمولا سه قطعه اصلی دارد:

1. پردازنده بیرونی صدا: صداهای محیط را می گیرد و آن ها را به لرزش مکانیکی تبدیل می کند.
2. رابط اتصال (ابوتمنت یا مگنت): لرزش را از پردازنده به پایه کاشته شده می رساند.
3. پایه تیتانیومی داخل استخوان: پیچی از جنس تیتانیوم که جراح آن را داخل استخوان پشت گوش کار می گذارد.

هماهنگی کامل این سه قطعه باعث می شود صدا با وضوح بالا به حلزون برسد و فرد کلمات را در شلوغی به راحتی تفکیک کند.

چه کسانی کاندیدای مناسب برای سمعک استخوانی هستند؟

هر نوع کم شنوایی با این روش برطرف نمی شود. پیش از انتخاب این پروتز، شنوایی شناس آزمایش های دقیقی انجام می دهد تا از سلامت عصب گوش اطمینان پیدا کند.

کم شنوایی انتقالی و مختلط؛ فاصله هوا و استخوان یعنی چه؟

در برگه نوار گوش، دو خط ثبت می شود: خط شنوایی هوایی و خط شنوایی استخوانی. اگر عصب گوش سالم باشد ولی صدا از مجرا رد نشود، بین این دو خط فاصله می افتد. به این حالت گپ یا فاصله هوا و استخوان (Air-Bone Gap) می گویند. اگر این فاصله در تست بیشتر از ۳۰ دسی بل باشد، سمعک استخوانی صدایی بسیار شفاف تر از سمعک معمولی به بیمار می بخشد.

این افراد پس از قرار دادن دستگاه، گفتار اطرافیان را بسیار تمیزتر و بدون صدای بم اضافی می شوند.

کودکان مبتلا به آترزی و میکروتیا (بسته بودن مجرا و لاله گوش)

گاهی نوزاد بدون لاله گوش متولد می شود که به آن میکروتیا می گویند. در مواردی هم سوراخ مجرای گوش کاملا بسته است که آترزی نامیده می شود. در این حالت سمعک معمولی اصلا داخل گوش جا نمی شود. اما حلزون گوش این کودکان سالم است. سمعک استخوانی بدون نیاز به مجرا، صدا را به عصب می رساند. این کار باعث می شود کودک به موقع حرف زدن را یاد بگیرد.

شروع سریع استفاده از سمعک در ماه های اول زندگی، آینده تحصیلی و رشد ذهنی کودک را تضمین می کند.

افرادی که عفونت مزمن و ترشح مداوم گوش دارند

بسیاری از بیماران سال هاست با خروج ترشحات زرد و بدبو از گوش زندگی می کنند. اگر این افراد سمعک معمولی بگذارند، قالب سمعک راه هوای گوش را می بندد. مجرای گوش عرق می کند و عفونت شدیدتر می شود. سمعک استخوانی سوراخ گوش را کاملا باز نگه می دارد. بنابراین هوا در گوش جریان می یابد و عفونت کم کم خشک می شود.

اگر با هر بار سمعک گذاشتن گوش شما خیس می شود و خارش می گیرد، این دستگاه بهترین چاره پزشکی است.

ناشنوایی یک طرفه یا کری کامل گوش یک سمت (SSD)

در ناشنوایی یک طرفه، یک گوش کاملا ناشنواست ولی گوش دیگر طبیعی می شنود. دستگاه در سمت ناشنوا روی سر قرار می گیرد. سمعک صداهای سمت خراب را جمع آوری می کند و از راه استخوان سر به گوش سالم می فرستد. بنابراین فرد متوجه حضور صداها در سمت ناشنوای خود می شود.

این عملکرد به فرد کمک می کند در مهمانی ها و خیابان جهت صدا را بسیار بهتر تشخیص دهد.

تفاوت سمعک استخوانی با سمعک معمولی چیست؟

سمعک معمولی هوا را تقویت می کند و به داخل سوراخ گوش می فرستد. اما سمعک استخوانی استخوان سر را می لرزاند و با مجرای گوش هیچ کاری ندارد.

جدول زیر تفاوت های اصلی این دو وسیله را نشان می دهد:

این جدول مشخص می کند که برای گوش های ترشحی و آسیب دیده، مدل های استخوانی آسایش بسیار بیشتری فراهم می آورند.

انواع سمعک استخوانی؛ کدام مدل برای من مناسب تر است؟

پروتزهای هدایت استخوانی در مدل های مختلفی ساخته می شوند. ادیولوژیست متناسب با سن و توانایی جسمی، مدل مناسب را معرفی می کند.

۱. مدل جراحی با پایه پیچی روی پوست (Percutaneous)

در این مدل، پیچی تیتانیومی در استخوان سر قرار می گیرد. نوک این پیچ به اندازه چند میلی متر از پوست بیرون می ماند. پردازنده صوتی روی این پایه بیرونی چفت می شود. مزیت اصلی این مدل، انتقال بسیار قوی و بدون افت صدا به استخوان است. اما بیمار باید دور پیچ را هر روز تمیز کند تا پوست قرمز نشود.

افرادی که افت شنوایی شدیدتری دارند، این مدل پایه دار را به دلیل رساندن صدای قوی تر ترجیح می دهند.

۲. مدل جراحی مگنتی زیرپوستی (Transcutaneous)

در این شیوه، آهنربایی کوچک زیر پوست کاشته می شود و پوست روی آن را کامل بخیه می زنند. پردازنده بیرونی هم یک مگنت دارد. این دو قطعه از روی پوست سالم همدیگر را جذب می کنند. حسن بزرگ این مدل، نبودن هیچ پایه ای روی سر است. با این حال، ضخامت پوست کمی از قدرت لرزش صدا کم می کند.

برای کسانی که زیبایی ظاهری اولویت دارد، مدل مگنتی گزینه ای بسیار مناسب و بدون دردسر به حساب می آید.

۳. سیستم های کاشت فعال استخوانی (Active Transcutaneous)

این مدل ها سیستم های جدید بازار مانند Osia هستند. در این محصولات، بخش لرزاننده صدا با جراحی به خود استخوان پیچ می شود و زیر پوست قرار می گیرد. دستگاه بیرونی فقط میکروفون است. صدا در این سیستم هیچ افتی نمی کند و پوست هم سالم می ماند. همچنین این دستگاه ها با دستگاه های MRI در بیمارستان ها سازگاری بالایی دارند.

با وجود هزینه اولیه بالاتر، راحتی و کیفیت صدای این مدل فعال بسیار بالا است.

۴. سمعک هدبندی بدون جراحی؛ نجات شنوایی نوزادان و کودکان

کودکان زیر ۵ سال به دلیل نرم و نازک بودن استخوان سر، نباید جراحی شوند. برای این رده سنی از سمعک هدبندی استفاده می شود. پردازنده صدا روی یک نوار کشی نرم یا یک تل پلاستیکی سوار می شود. این نوار دور سر بسته می شود و پد دستگاه روی استخوان ماستوئید فشار می آورد. لرزش از روی پوست به استخوان می رسد و نیازی به هیچ برشی روی سر نیست.

پزشکان تاکید می کنند نوزادان مبتلا به مشکلات مادرزادی گوش باید خیلی سریع با سمعک هدبندی تقویت صوتی دریافت کنند.

عمل سمعک استخوانی چگونه است و چقدر طول می کشد؟

بسیاری از مراجعان از شنیدن کلمه جراحی می ترسند. اما عمل سمعک استخوانی جراحی ساده و سبکی است که در زمان کوتاهی تمام می شود.

مرکز پزشکی معتبر Cleveland Clinic درباره این عمل توضیح می دهد:

«A bone-anchored hearing aid is a surgically implantable device. It sends soundwaves through the bones of your skull directly into the cochlea.

ترجمه: سمعک استخوانی دستگاهی با قابلیت کاشت جراحی است. این وسیله امواج صوتی را از راه استخوان های جمجمه مستقیما به حلزون گوش می فرستد.»

مراحل روز جراحی سمعک استخوانی و وضعیت بیهوشی

پزشک این عمل را معمولا در زمانی بین ۳۰ تا ۴۵ دقیقه به پایان می رساند. جراحی بیشتر با بی حسی موضعی انجام می شود، اما در صورت نیاز بیهوشی عمومی کوتاه هم به کار می رود. پزشک برش بسیار کوچکی در پشت گوش ایجاد می کند. سپس سوراخ ریزی در استخوان حفر کرده و پیچ تیتانیومی را می بندد. بیمار همان روز بعد از چند ساعت ریکاوری راهی خانه می شود.

درد بعد از این جراحی اندک است و با مصرف قرص های مسکن ساده مهار می شود.

دوره جوش خوردن پیچ به استخوان و زمان فعال سازی

پایه تیتانیومی باید کاملا با استخوان سر یکی شود. به این روند در پزشکی، پیوند استخوانی (Osseointegration) می گویند. این مرحله معمولا ۱ تا ۳ ماه زمان نیاز دارد. در این مدت پردازنده صدا روی سر نصب نمی شود تا به پیچ فشاری نیاید. پس از سفت شدن پیچ، ادیولوژیست پردازنده را متصل و آن را برای اولین بار روشن می کند.

شکیبایی در این دوره چند ماهه باعث می شود پایه فلزی سالیان سال در سر بدون لقی باقی بماند.

خطرات و عوارض احتمالی بعد از جراحی استخوانی

این جراحی عوارض خطرناکی ندارد، چون پزشک به سمت مغز نمی رود. مهم ترین مسئله احتمالی، قرمزی یا خارش خفیف پوست در محل خروج پیچ است. شستشوی آرام موضع با آب و صابون ملایم این التهاب را به سرعت رفع می کند.

رعایت مداوم بهداشت باعث می شود بافت پوست همیشه خنک، سالم و بدون سوزش باقی بماند.

قیمت سمعک استخوانی در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟

هزینه نهایی این سیستم به مدل انتخابی، نوع جراحی و برند سازنده دستگاه بستگی دارد. مدل های کشی بدون جراحی ارزان تر از مدل های نیازمند اتاق عمل هستند.

جدول زیر قیمت تقریبی بخش های مختلف این سیستم را در بازار نشان می دهد:

نوسانات نرخ ارز و تفاوت تعرفه های مراکز درمانی دولتی و خصوصی روی مبالغ نهایی تاثیرگذار است. پیشنهاد می شود پیش از اقدام قطعی، پیش فاکتور رسمی تجهیزات را از کلینیک معتبر دریافت کنید تا امکان بررسی دقیق هزینه ها وجود داشته باشد.

سهم بیمه تامین اجتماعی و بیمه های تکمیلی در پرداخت هزینه سمعک استخوانی

بیمه های پایه مثل تامین اجتماعی و سلامت، سهم اندکی از قیمت دستگاه را تقبل می کنند. اما بیمه های تکمیلی، ارگان های دولتی و بانک ها (مثل بانک صادرات، تجارت و سپه) بخش بسیار بهتری از فاکتور را می پردازند. همچنین سازمان بهزیستی به برخی از خانواده های کم درآمد یارانه هایی تخصیص می دهد.

تحویل فاکتور رسمی و معتبر کلینیک به اداره بیمه، بازپس گیری سریع تر مبالغ را امکان پذیر می سازد.

مراحل دریافت و تنظیم سمعک در کلینیک سمعک اشراق

کلینیک شنوایی اشراق فرآیند ارزیابی تا دریافت سمعک را با نظارت پزشکان متخصص برنامه ریزی می کند.

• انجام تست های شنوایی کامل: ادیولوژیست با بررسی نوار گوش، میزان دقیق افت شنوایی را ثبت می کند.
• تست امتحانی با هدبند موقت: بیمار قبل از پرداخت پول، دستگاه را روی سر می گذارد و کیفیت صدا را می شنود.
• ویزیت جراح گوش و حلق و بینی: دکتر جواد یزدانی سی تی اسکن سر را بررسی کرده و شرایط استخوان را برای جراحی می سنجد.
• تنظیم تخصصی کامپیوتری: دکتر محمد ملکی دستگاه را با نرم افزارهای ویژه برای صدای زبان فارسی کالیبره می کند.
• پشتیبانی و گارانتی معتبر: ارائه گارانتی رسمی ۲ ساله و باتری به همراه دستگاه خیال خریدار را راحت می کند.

این فرآیند اصولی مانع از پرداخت هزینه های اضافی و سردرگمی بیماران در مسیر درمان می شود.

جمع بندی؛ شنیدن دوباره با انتخاب روش درمانی صحیح

سمعک استخوانی فرصتی دوباره برای افرادی است که به خاطر بسته بودن مجرا یا عفونت های همیشگی از شنیدن بازمانده اند. این سیستم، مسیر تخریب شده گوش خارجی را دور می زند و صدا را صاف و تمیز به سلول های شنوایی می رساند. چه به دنبال سمعک هدبندی برای نوزاد خود باشید و چه قصد انجام عمل سمعک استخوانی را داشته باشید، این شیوه کیفیت زندگی را دگرگون می کند.

کلینیک سمعک اشراق در شعب پیروزی، تهرانپارس، سعادت آباد، ورامین و کرج آماده انجام ارزیابی شنوایی، تست آزمایشی سمعک و ارائه شرایط پرداخت اقساطی است. برای بهره مندی از این خدمات و دریافت مشاوره تخصصی، با مراکز ما تماس حاصل فرمایید.

سوالات متداول بیماران درباره سمعک استخوانی